THE ONLY GREEK NEWSPAPER PUBLISHED IN SOUTH AUSTRALIA ENGLISH ΕΛΛΗΝΙΚΑ  
   

Αρχική Σελίδα

Διεθνή

Ελλάδα

Κύπρος

Αυστραλία

Παροικιακά

Αθλητικά

Άρθρα - Απόψεις

Πολιτισμός

Ιστορία

Υγεία

Επιστίμη

Αρχείο

Ανακοινώσεις

Ποιοί Είμαστε

Επικοινωνία

Σύνδεσμοι

Φωτογραφίες

Βίντεο

 

 


Renmark Paringa Council


Ραδιοφωνικο ιδρυμα Κυπρου


Ελληνικη Ραδιοφωνια τηλεοραση

 

 

ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΣΟΥΝΗΣ

Ο Ικάριος Ελληνοαυστραλός Ιστορικός

 

Toυ Δρ Χρήστου ΦΙΦΗ

Drymon9@gmail.com

ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ

Δεκέμβριος 2012

Στις 26 Οκτωβρίου 2012 πέθανε στην Αδελαΐδα ο Ικάριος Ελληνοαυστραλός ιστορικός Δρ Μιχάλης Τσούνης. Το 2008 είχα πάρει μια σημαντική συνέντευξη από τον Δρ Τσούνη που δημοσιεύτηκε στα Αγγλικά στο ηλεκτρονικό περιοδικό Anagnostis e-Magazine της Μελβούρνης. Το σημερινό σημείωμα βασίζεται εν πολλοίς σε αυτή τη συνέντευξη. Ο Μιχάλης γεννήθηκε στο Φραντάτο της Ικαρίας, το 1926, δυο μήνες μετά την αναχώρηση του πατέρα του για τη Νότια Αυστραλία μαζί με άλλους Φραντιάτες. ΄Οπως πολλοί Ικαριώτες, η οικογένειά του ήταν αριστερών φρονημάτων και ήταν συνεχώς κάτω από τα ενοχλητικά βλέμματα και τις διώξεις της Ελληνικής χωροφυλακής. Η μητέρα του και τα μεγαλύτερα αδέλφια του αντιμετώπισαν περιπτώσεις φυλάκισης και εξορίας. Ο Μιχάλης ήταν το μικρότερο από τα οχτώ παιδιά της πολυμελούς αυτής οικογένειας. Το καλοκαίρι του 1938, η μητέρα του με τα παιδιά της μετανάστευσαν για την Αυστραλία για να ενωθούν με τον πατέρα του στο Πορτ Λίνκολν της Νότιας Αυστραλίας, όπου είχε αγοράσει μια μικρή φάρμα. Ο αδελφός του Δημήτρης είχε έλθει προς συνάντηση του πατέρα του, ένα χρόνο νωρίτερα, το 1937, και τον είχε βοηθήσει να χτίσουν ένα μικρό σπιτάκι για την οικογένεια που θα ερχόταν σύντομα. Ο μεγάλος αδελφός του, ο Κώστας, παρέμεινε με τη γυναίκα του στο Φραντάτο για να φροντίζουν το χτήμα, τον Παππού και τη Γιαγιά, Το 1940 ο Κώστας υπηρέτησε στο Αλβανικό μέτωπο και μετά στην αντίσταση με τον ΕΛΑΣ. Μετά την απελευθέρωση καταδιώχτηκε, βασανίστηκε, φυλακίστηκε και εξορίστηκε. Το ίδιο έγινε και κατά τη δικτατορία του 1967-1974 και η οικογένειά του με έξι παιδιά υπέφεραν πολλά.

Ο Δρ Τσούνης ήταν ένα εξέχον στέλεχος της Κοινότητας και της ελληνικής παροικίας της Αδελαΐδας. Το 1971 περάτωσε στο πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας τη διδακτορική του διατριβλη που ήταν μια πρωτοποριακή μελέτη για την ιστορία και τους αγώνες των Ελληνικών Κοινοτήτων και σωματείων της Αυστραλίας. Συνεργάστηκε με τον καθηγητή Charles A. Price και άλλους και συνέγραψε μερικές σπουδαίες μελέτες για την Ελληνική Κοινότητα της Αδελαΐδας, τα ελληνικά παροικιακά σχολεία και την Ελληνοαυστραλιανή παροικία. Από το 1984 περνούσε ένα μεγάλο μέρος του χρόνου του στο σπίτι των γονιών του, στο Φραντάτο της Ικαρίας. Στη συνέντευξη του 2008 αναφέρθηκε σε μερικές από τις νεανικές και μεταναστευτικές του εμπειρίες και τις απόψεις του για την Ελληνοαυστραλιανή παροικία.

Ο Μιχάλης θυμόταν έντονα τα παιδικά του χρόνια στην Ικαρία. Το Φραντάτο είναι στο ορεινό μέρος του νησιού και κάποιος μπορούσε να βλέπει από εκεί μια ξάστερη μέρα τη θάλασσα του Αιγαίου, αλλά και μέρη της Χίου, της Σάμου και της Μικρασιατικής Τουρκίας. Η οικογένειά του ήταν μικροαγρότες και λόγω της φτώχειας και της καταπίεσης πολλοί μετανάστευαν. Ο πατέρας του Πέτρος είχε μεταναστεύσει με τα τρία αδέλφια του στην Αμερική αλλά επέστρεψε το 1912, και το 1914 νυμφεύτηκε τη μητέρα του Μαρία Φωτεινού, που και αυτή είχε ζήσει με την οικογένειά της στην Αίγυπτο. Το 1938, στο ταξίδι για την Αυστραλία έμειναν μια εβδομάδα στην Αίγυπτο όπου η μητέρα του είχε ζήσει, γνώριζε λίγα Αραβικά και Ιταλικά και προσπαθούσε να εξηγήσει στα παιδιά της γιατί υπήρχε τόση φτώχεια και τόσοι ζητιάνοι στους δρόμους. Από το Πορτ Σάιντ αναχώρησαν για τη Μελβούρνη με το ιταλικό πλοίο Εσκουιλίνο και οι επιβάτες ήταν ένα μίγμα Ελλήνων, Ιταλών, Γιουγκοσλάβων, Γερμανών, Εβραίων και Αλβανών. Στο Πορτ Λίνκολν υπήρχαν λιγότεροι από δέκα ΄Ελληνες αλλά υπήρχαν δυο ελληνικά μαγαζιά.

Στο Πορτ Λίνκολν τα αδέλφια του και οι αδελφές του δεν μπορούσαν να βρουν εργασία και αναγκάστηκαν να μετακινηθούν άλλοι για τη Μελβούρνη και άλλοι για την Αδελαΐδα. Ο αδελφός του Στέφανος έγινε μηχανικός σε καράβια, τελικά έπιασε δουλιά σε πολωνικό καράβι και έκανε οικογένεια στην Πολωνία, την οποία έφερε στην Ικαρία μετά το 1974. Αργότερα οι γονείς του μετακινήθηκαν για εργασία στη Μιλτζούρα όπου αγόρασαν ένα αμπέλι και το χτήμα στο Πορτ Λίνκολν αφέθηκε στη φροντίδα του Δημήτρη και της αδελφής του Ρωξάνης η οποία παντρεύτηκε τον Άγγελο Κουράκη και απέχτησαν δέκα παιδιά. Ο Μιχάλης, ως ο μικρότερος των αδελφών του, του δόθηκαν περισσότερες ευκαιρίες να παρακολουθήσει το Αυστραλιανό σχολείο. Παρακολούθησε στην Αδελαΐδα ένα Καθολικό σχολείο και αργότερα ένα Αγγλικανικό, μετά γράφτηκε παρτ-τάιμ στο Πανεπιστήμιο και στη συνέχεια εργάστηκε ως καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης. Θυμόταν την μπολσεβίκα μητέρα του να του λέει να επιμένει στα σχολεία του ότι δεν είναι Καθολικός ή Αγγλικανός αλλά ΄Ελληνας Ορθόδοξος.

΄Ολοι αισθάνονταν κάποιες ρατσιστικές διακρίσεις την εποχή εκείνη στην Αυστραλία αλλά όλα άλλαξαν μετά το Ελληνικό ΟΧΙ, τον Οκτώβριο του 1940, όταν και οι ΄Ελληνες της Αυστραλίας έγιναν και αυτοί, στα μάτια των Αυστραλών, οι ήρωες της ημέρας. Στη δεκαετία του 1950 ο Μιχάλης νυμφεύτηκε τη Μαίρη Ψάλτη που εργαζόταν ως στενογράφος αλλά σπούδαζε μουσική και έπαιζε βιολί και μουσικοί έγιναν και τα τρία παιδιά τους οικογένεια δασκάλων και μουσικών.

Θυμόταν τις αλλαγές της δεκαετίας του 1950. Τώρα οι μετανάστες μπορούσαν να βρίσκουν εργασία στα εργοστάσια, κάτι που ήταν αδύνατο πριν τον πόλεμο. Η περίοδος της μαζικής μετανάστευσης ήταν για τους νέους μετανάστες σκληρή από άποψης αποδοχών και συνθηκών εργασίας και κατοικίας. Τα Ελληνικά δεν διδάσκονταν στα δημόσια σχολεία και μόνο η Κοινότητα προσπαθούσε να οργανώσει κάποιες υπηρεσίες για τον Ελληνισμό. Αυτό που έσωζε τους ΄Ελληνες μετανάστες ήταν η αποφασιστικότητά τους να τα καταφέρουν, οι ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί και η παροικιακή αλληλεγγύη.

Ο Δρ Τσούνης συμμετείχε στη δράση πολλών ελληνικών σωματείων στην Αδελαΐδα, ιδιαίτερα της Κοινότητας που τον ενδιέφεραν οι δραστηριότητές της όπως οι αγώνες για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα, την Κυπριακή ανεξαρτησία, τα μεταναστευτικά δικαιώματα, τα δικαιώματα των Ιθαγενών, τη διδασκαλία των Ελληνικών και για θέματα πολιτισμού και οι καλιτεχνικές εκδηλώσεις. Στους οργανισμούς αυτούς ήρθε σε επαφή με πολλούς συμπαροίκους που τα κίνητρά τους ήταν η συμμετοχή, η προσφορά, η ανεκτικότητα και η αποφυγή μικροπολιτικών βλέψεων και σκοπιμοτήτων.

Το 1971 περάτωσε τη διδακτορική του διατριβή στην οποία ερεύνησε το ρόλο των Κοινοτήτων στην Αυστραλία και πολλών άλλων σωματείων όλων των κατηγοριών. Τώρα, 40 χρόνια αργότερα, σχολίαζε ο Δρ Τσούνης, οι συνθήκες αλλάζουν, πολλά από τα σωματεία διοικούνται από παππούδες και έχουν δυσκολίες να προσελκύσουν νέα μέλη και χρειάζονται να προσαρμοστούν στις σημερινές συνθήκες και ανάγκες. Η μεταναστευτική εμπειρία ήταν κάτι που επηρέασε την κοινωνία και όλα τα άτομα μεταναστευτικής καταγωγής. Ο Δρ Τσούνης συνομίλησε και πήρε συνεντεύξεις από αρκετούς προπολεμικούς και μεταπολεμικούς μετανάστες και το υλικό αυτό τώρα βρίσκεται κατατεθειμένο στα αρχεία της βιβλιοθήκης Motlock, της Κοινότητας της Αδελαΐδας και της Ικαριακής Αδελφότητας. Το 1991 δημοσίευσε επίσης ένα βιβλίο για τις εμπειρίες της οικογένειάς του, "An Icarus in the Antipodes" που τώρα έχει εξαντληθεί. ΄Ηταν της γνώμης ότι η μελέτη των παροικιακών οργανισμών που τώρα υπερβαίνουν τα 1000 σωματεία, και όλων των δραστηριοτήτων ατόμων ελληνικής καταγωγής, προσθέτουν στις γνώσεις μας για τη μεταναστευτική εμπειρία. Πίστευε ότι δεν έχουμε αρκετές τέτοιες μελέτες που αφορούν την παρουσία μας στην Αυστραλία, οι περισσότερες μελέτες που υπάρχουν αφορούν λογοτεχνικά θέματα παρά την παροικιακή μας ιστορία. Πίστευε ότι αυτό που χρειαζόμαστε περισσότερο είναι ένα δίγλωσσο περιοδικό όπου κοινωνικοί επιστήμονες και άλλοι συγγραφείς να μπορούσαν να παρουσιάζουν άρθρα για τα πορίσματα των ερευνών τους και να συζητούνται.

Η πραγματοποίηση της επιθυμίας αυτής του Δρ Μιχάλη Τσούνη θα βοηθούσε πολύ τις μελέτες των ζητημάτων της Ελληνοαυστραλιανής παροικίας. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε μια ομάδα αφοσοιωμένων ερευνητών, χρόνο και πόρους. ΄Ισως, όμως, την εποχή του διαδικτύου αυτό να μην είναι και τόσο ακατόρθωτο.

 

(Ο Δρ Χρήστος Ν. Φίφης είναι επίτιμος ερευνητής στη Σχολή Ιστορίας και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου La Trobe).

 

 

 

The Cyprus
 News Agency



Lapithos

 
Designed & Developed by Michael Ppiros
  COPYRIGHT 2010 Greek Community Tribune All Rights Reserved