THE ONLY GREEK NEWSPAPER PUBLISHED IN SOUTH AUSTRALIA ENGLISH ΕΛΛΗΝΙΚΑ  
   

Αρχική Σελίδα

Διεθνή

Ελλάδα

Κύπρος

Αυστραλία

Παροικιακά

Αθλητικά

Άρθρα - Απόψεις

Πολιτισμός

Ιστορία

Υγεία

Επιστίμη

Αρχείο

Ανακοινώσεις

Ποιοί Είμαστε

Επικοινωνία

Σύνδεσμοι

Φωτογραφίες

Βίντεο

 

 


Renmark Paringa Council


Ραδιοφωνικο ιδρυμα Κυπρου


Ελληνικη Ραδιοφωνια τηλεοραση

 

 

Ελληνικοί υπερδανεισμοί και χρεοκοπίες

 

Toυ Δρ Χρήστου ΦΙΦΗ

Drymon9@gmail.com

ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ

 

Μέρος ΙΙ

 

Η χρεοκοπία του 1932 οδήγησε στη δικτατορία του Μεταξά. Τον Ιανουάριο του 1934 η εφημερίδα Καθημερινή δημοσίευσε μια σειρά άρθρων για το πολιτικό σύστημα. ΄Ενας από τους αρθρογράφους ήταν και ο Ιωάννης Μεταξάς ο οποίος επιχειρηματολόγησε υπέρ της κατάλυσης της Δημοκρατίας και καθιέρωσης ενός δικτατορικού καθεστώτος εθνικιστικής μορφής. Ας αναφερθούν μερικά σημεία από το σημαδιακό αυτό άρθρο:

...Χωρίς να εισέρχωμαι εις ιστορικάς λεπτομερείας φθάνω αμέσως εις το αποτέλεσμα: Ο καπιταλισμός εγκατέλειψεν ο ίδιος το σύστημα του ελευθέρου ανταγωνισμού όρον της υπάρξεως- δια να ζητήση την επέμβασιν του κράτους (δασμολογική προστασία της βιομηχανίας κλπ) ομοίως δε και όλη η κοινωνία η οποία δεν δύναται σήμερον να ζήση άνευ του επί μάλλον και μάλλον εντονώτερον καθισταμένου παρεμβατισμού του κράτους. Αφ ετέρου η μέση αστική τάξις έχασεν την κυρίαρχον αυτής θέσιν και ευρίσκεται πλέον εν εξαρτήσει από την θέλησιν πολλών λαϊκών τάξεων. Το κοινοβουλευτικόν συνεπώς σύστημα είναι εν απολύτω αδυναμία ν ανταποκριθεί εις τα νέα προβλήματα τα οποία εδημιούργησεν η ζωή των λαών (...) Εάν αφήσωμεν τα πράγματα ως έχουν σήμερον με την μοιραίαν αυτών φοράν, ο κοινοβουλευτισμός όπως κατήντησε θα μας αγάγη εις τας αγκάλας του κομμουνισμού ώστε και πάλιν θα εξέλθωμεν του κοινοβουλευτισμού δια της θύρας του κομμουνισμού. Συνεπώς δι ημάς τους ΄Ελληνας το πρόβλημα δεν είναι πώς θα μείνωμεν εις τον κοινοβουλευτισμόν, αλλά δια ποίας θύρας θα εξέλθωμεν εξαυτού. Δια της θύρας του κομμουνισμού ή δια της θύρας του εθνικού κράτους; Ας εκλέξωμεν. Δυόμισι χρόνια αργότερα, όταν επέβαλε τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου 1936, ο δικτάτορας Μεταξάς στο διάγγελμα του δικτατορικού του καθεστώτος υποσχόταν ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο ώστε να πετύχει την αυτάρκειαν, συμπληρώνοντας πως από την στιγμήν που το κράτος ανεμείχθη εις την διαχείρισιν της οικονομίας, το κοινοβουλευτικόν σύστημα απώλεσε την αιτίαν υπάρξεώς του (σσ. 254-5).

Το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου ακολουθήθηκε στην Ελλάδα από τον Εμφύλιο πόλεμο και το Αμερικανικό Σχέδιο Μάρσαλ. Οι αμερικανοί απεσταλμένοι ανέφεραν στις εκθέσεις τους συνήθη ελληνικά φαινόμενα: ανομοιομορφία στο βιοτικό επίπεδο, χλιδή για τους κερδίζοντες και άθλια ζωή για τις λαϊκές μάζες, κακοδιαχείριση και ανεπαρκείς ελληνικές κυβερνήσεις: όταν η αμερικανική βοήθεια τελειώσει δεν θα έχομε ένα αξιόπιστο σύμμαχο, αλλά έναν εσαεί εξαρτώμενο (σ. 260-282). ... Μέχρι το 1952 η Ελλάς θα πρέπει να έχει επιτύχει δύο δυσχερέστατα εγχειρήματα. Πρώτον, θα πρέπει να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμόν και δια του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού να χρηματοδοτήση επίσης τα εις δραχμάς δαπάνας δια τα έργα Ανασυγκροτήσεως. Δεύτερον, θα πρέπη να ισοσκελίση το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών (...) (σ. 307). Από τον Ιούνιο του 1947 μέχρι τον Ιούνιο του 1954 η αμερικανική βοήθεια (όχι δάνεια) προς την Ελλάδα έφτασε το 1 δις.180.2 εκ. δολάρια (σ.304). Στη βοήθεια αυτή δεν συμπεριλαμβάνονται άλλες ενισχύσεις όπως στρατιωτική βοήθεια, δωρεές, κλπ.

Η κατάσταση της οικονομικής εξάρτησης συνεχίστηκε και στην περίοδο 1950-1974. Η υποτίμηση της δραχμής τον Απρίλιο του 1953 οδήγησε βαθμηδόν σε αύξηση της ανταγωνιστικότητας, περισσότερες επενδύσεις και σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας, η οποία κλονίστηκε προς το τέλος της περιόδου με την πετρελαϊκή κρίση του 1973, όταν ο πληθωρισμός εκτινάχτηκε στο 15.5% από το 4.9% που βρισκόταν το 1966. Το 1974 που σηματοδοτεί το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας, οι αναπτυξιακοί δείχτες έπεσαν στο μείον -6.4% από το 6.5% που ήταν το 1966.

Μετά το 1974, στην περίοδο της Μεταπολίτευσης, η Ελλάδα βρέθηκε στις καλύτερες οικονομικά συνθήκες της Ιστορίας της αλλά απέτυχε στην επίτευξη των αναγκαίων αναδιαρθρώσεων και η κακοδιαχείριση των πόρων συνεχίστηκε. Η Ελλάδα μπήκε στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) την 1η Ιανουαρίου 1981, κάτι που είχε επιδιωχθεί σθεναρά από τις κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ο οποίος χαιρέτησε το γεγονός με τη δήλωση: Η Ελλάδα βγαίνει από την αιώνια μοναξιά και μπαίνει στη μεγάλη δημοκρατική οικογένεια (σ. 344). Στις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, μετά το 1981, μερικά από τα παλαιότερα φαινόμενα συνεχίστηκαν, συχνά σε εντονότερο βαθμό. Το 1985 ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων είχε αυξηθεί κατά 32% σε σχέση με το 1980, το δημόσιο χρέος από 22.8% έφτασε στο 49% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ), και το δημοσιονομικό έλλειμμα (το έλλειμμα του προϋπολογισμού) έφτασε από 2.6% στο 11.6%. Να σημειωθεί, όμως, ότι συχνά το δημοσιονομικό έλλειμμα που καλυπτόταν από εξωτερικούς δανεισμούς προκαλούνταν από το εξογκωμένο πελατειακό κράτος, με ιδιαίτερη αιχμή τους χρόνους των εκλογικών αναμετρήσεων. Το δημοσιονομικό έλλειμμα είχε ήδη εκτιναχτεί από την κυβέρνηση του Γιώργου Ράλλη το 1981 (χρόνος εκλογών) από το 2.6% του ΑΕΠ το 1980 στο 8.7%. Και την περίοδο 1989-1990, περίοδο πολιτικής αστάθειας και τριών εκλογικών αναμετρήσεων το έλλειμμα εκτινάχτηκε σε νέα ύψη, στο 14.2% του ΑΕΠ το 1989 και το 15.9% το 1990 (σ. 349).

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη (1990-1993) επιχείρησε μια αυστηρή δημοσιονομική πολιτική. Το 1992 η Ελλάδα υπέγραψε τη Συνθήκη Μάαστριχ που την υποχρέωνε να πετύχει σταδιακά την οικονομική σύγκληση με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης και να περιορίσει τα δημοσιονομικά της ελλείμματα στο 3%. Η κυβέρνηση απέτυχε στην υλοποίηση των στόχων της. Απέτυχε στην αύξηση των εσόδων από τη φορολογία και στηρίχτηκε σε δημόσια δάνεια. Παρέλαβε το δημόσιο χρέος στο 72.6% και το παρέδωσε στο 100.5% του ΑΕΠ και το έλλειμμα του προϋπολογισμού στο 13.6% (σ.352-3).

Η νέα κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου (1993-1996) επιχείρησε την περιστολή των δαπανών. Ο Παπανδρέου έδειξε να ανησυχεί για το μέγεθος του χρέους και η ανησυχία του εκφράστηκε με τη γνωστή δήλωση το χρέος ή θα το αφανίσουμε ή θα αφανίσει το έθνος (σ. 353). ΄Οταν ανέλαβε ο Κώστας Σημίτης το 1996 το δημόσιο χρέος παρέμενε στα επίπεδα του 1993 αλλά το δημόσιο έλλειμμα είχε μειωθεί στο 7.4% του ΑΕΠ (σ.354). Οι κυβερνήσεις Σημίτη (1996-2004) έθεσαν ως στόχο τη δημοσιονομική εξυγίανση για την επίτευξη της εισδοχής της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Νομισματική ΄Ενωση (ΟΝΕ). Το δημόσιο χρέος παρέμεινε στα ίδια επίπεδα αλλά επιτεύχθηκε σημαντική μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 2.5% το 1998, 1.8% το 1999 και το 2% του ΑΕΠ το 2000 (σ. 354). Η είσοδος της Ελλάδας στην ΟΝΕ επικυρώθηκε το 2000 και άρχισε από την πρωτοχρονιά τού 2002.

Η διακυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή (2004-2009) χαρακτηρίστηκε από τη ρητορική των λόγων και την αδράνεια της πολιτικής πράξης. Ο Πρωθυπουργός μιλούσε για επανίδρυση του κράτους, μεταρρυθμίσεις και ήπια προσαρμογή και εντούτοις, παρόλη τη διεθνή οικονομική κρίση δεν αντιμετώπισε ούτε το δημοσιονομικό έλλειμμα, που τελικά το 2009 ξεπέρασε το 15%, ούτε το δημόσιο χρέος που από 103.9% το 2000, ύστερα από τον υψηλό δανεισμό 57 δις. ευρώ, έφτασε το 2009 το 126.8% του ΑΕΠ. Η κυβέρνηση απέτυχε το 2008-9 να πάρει τα απαραίτητα μέτρα για αποφυγή του δημοσιονομικού και του εξωτερικού ελλείμματος και ο Πρωθυπουργός δήλωνε ότι η ελληνική οικονομία έχει θωρακιστεί από τις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών και έτσι επιδεικνύει ισχυρές αντοχές (σσ. 357-8).

Η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου (2009-2011) αγόμενη από τη ρητορική του λεφτά υπάρχουν καθυστέρησε επίσης στη λήψη των απαραίτητων μέτρων για την εξουδετέρωση της βραδυφλεγούς βόμβας των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του εξωτερικού δανεισμού. Μόνο μετά το Μάρτη του 2010, με την αδυναμία νέων δανείων, κατανόησε το αδιέξοδο της δημιουργηθείσας κατάστασης που ο πρόεδρος του Ecofin Ζ. Κ. Γιούνκερ το έκφρασε με τη δήλωση το παιχνίδι τελείωσε, δηλαδή ο δανεισμός για το πελατειακό κράτος (διορισμούς και επιχορηγήσεις).γινόταν πια αδύνατος. Η κυβέρνηση αντιμεώπιζε κρίση δανεισμού και χρέους. Ο πρωθυπουργός εξέφρασε το αδιέξοδο αυτό με τη δήλωση ΄Η αλλάζουμε ή βουλιάζουμε. Η αλλαγή συνεπαγόταν τη συμφωνία του Μνημονίου για έκτακτο ειδικό δανεισμό και την επίβλεψη των οικονομικών της χώρας από την Τρόικα των δανειστών (αντιπροσώπους της ΟΝΕ, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) (σ.359-60). Συνεπαγόταν επίσης δραστικές οικονομικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις και αλλαγή νοοτροπίας τα οποία σχεδόν καθόλου ή ελάχιστα προχώρησαν.

Συνοπτικά, θα μπορούσαμε να πούμε αν η τελευταία οικονομική κρίση, δεν εξελίχτηκε, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, στην πέμπτη χρεοκοπία, οφείλεται στις δυνατότητες ειδικού δανεισμού και τεχνικής ενίσχυσης εκ μέρους της Τρόικας. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε από τον υπερδανεισμό και την αβελτηρία των ελλήνων πολιτικών και του πελατειακού κράτους. Οι ελληνικές κυβερνήσεις, επιπλέον της διαχείρισης, συχνά κακοδιαχείρησης των 52 περίπου δις. ευρώ μετά το 1986 από κοινοτικούς πόρους, δανείζονταν να συμπληρώνουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα που δημιουργούνταν από σπατάλες, διορισμούς και αποφυγή είσπραξης φόρων. ΄Οπως σημειώνει και ο Γιάννης Στουρνάρας στον πρόλογο του βιβλίου: Η σημερινή δεινή οικονομική κατάσταση οφείλεται (μεταξύ άλλων) στην κατάρρευση του αναπτυξιακού και κοινωνικού προτύπου της Ελλάδας της μεταπολίτευσης, η οποία επί 35 συναπτά έτη δαπανά ετησίως 5% έως 10% περίπου περισσότερα από,τι παράγει, κυρίως μέσω της αλόγιστης επέκτασης ενός αναποτελεσματικού, ισοπεδωτικού, κομματοκρατούμενου και διαχειριστικά εντόνως ελλειματικού κράτους... (σ.13).

(Ο Δρ Χρήστος Ν. Φίφης είναι επίτιμος ερευνητής στη Σχολή Ιστορίας και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου La Trobe).

 

 

 

The Cyprus
 News Agency



Lapithos

 
Designed & Developed by Michael Ppiros
  COPYRIGHT 2010 Greek Community Tribune All Rights Reserved