THE ONLY GREEK NEWSPAPER PUBLISHED IN SOUTH AUSTRALIA ENGLISH ΕΛΛΗΝΙΚΑ  
   

Αρχική Σελίδα

Διεθνή

Ελλάδα

Κύπρος

Αυστραλία

Παροικιακά

Αθλητικά

Άρθρα - Απόψεις

Πολιτισμός

Ιστορία

Υγεία

Επιστίμη

Αρχείο

Ανακοινώσεις

Ποιοί Είμαστε

Επικοινωνία

Σύνδεσμοι

Φωτογραφίες

Βίντεο

 

 


Renmark Paringa Council


Ραδιοφωνικο ιδρυμα Κυπρου


Ελληνικη Ραδιοφωνια τηλεοραση

 

 

 

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

 

Μια συνέντευξη με τη Ντίνα Αμανατίδου

 

Η κ. Ντίνα Αμανατίδου OAM έχει μια μακρά δημιουργική λογοτεχνική πορεία, περισσότερο των 50 ετών και στους πολλούς τόμους βιβλίων της περιλαμβάνεται ποίηση, διήγημα και γνωμικός στοχαστικός λόγος. Τόσο τα ποιήματά της, όσο και τα διηγήματά της χαρακτηρίζονται από έκφραση αισθήματος που κρατείται όμως σε ισορροπία με τη σκέψη. Υπάρχει το αίσθημα της απουσίας της γενέτειρας πατρίδας, το αίσθημα μιας χαμένης γενιάς από ανθρώπους που αναγκάστηκαν να ξενιτευτούν και να νοσταλγούν τον κόσμο που άφησαν πίσω. Υπάρχουν η ποιητικότητα, το δράμα ή η τραγωδία της καθημερινότητας, του χρόνου, της τοπικής και της παγκόσμιας κοινότητας.

Η Αμανατίδου εκφράζει στο έργο της το πικρό αίσθημα της στυφής ζωής αυτής της χαμένης γενιάς. Η λύτρωσή της είναι η έκφραση, η τέχνη. Όπως γράφει στο ποίημα Οι Απόδημοι:

Η τέχνη οπωσδήποτε με σώζει!

Βρίσκω την ψυχική ανάταση,

τη σωτήρια!

Ωστόσο, τα αισθήματα αυτά διαπερνούνται από μια διεισδυτική στοχαστική σκέψη και εκφράζονται με έναν αδρό φιλοσοφικό λόγο για τα ανθρώπινα. Δημοσιεύουμε εδώ μια πρόσφατη συνέντευξη με την κ. Ντίνα Αμανατίδου.

 

-Ντίνα, πληροφορούμαι ότι πρόκειται να παρουσιάσεις σύντομα δύο νέες ποιητικές συλλογές. Θα ήθελες να πεις λίγα λόγια γι αυτές τις συλλογές;

 

Ναι Χρήστο, αυτήν τη στιγμή βρίσκονται στο τυπογραφείο δύο νέες ποιητικές συλλογές μου. Είναι τα ποιήματα των τελευταίων πέντε χρόνων. Η μια συλλογή έχει τον τίτλο Γυάλινος Κόσμος Εύθραυστος, και η άλλη φέρει τον τίτλο Διάπυρες Εμπειρίες.

Η θεματολογία ποικίλει και στις δύο συλλογές: τέχνη, δημιουργία, ποιητές, ποίηση και ποιητική, πολιτισμός, παγκοσμιοποίηση, περιβάλλον, υπαρξιακά, κοινωνίες και επικοινωνίες, συνύπαρξη, τρομοκρατία, οι εστίες και οι αιτίες του πολέμου συνεχίζονται, νέο μεταναστευτικό κύμα από τη γενέτειρα, και πολλά άλλα.

Όλα αυτά τα ποιήματα τα χώρισα σε δύο βιβλία, αφενός από τη θεματολογία, και αφετέρου διότι θαρρώ πως οι ποιητικές συλλογές δεν πρέπει να είναι πολύ μεγάλες σε όγκο. Διαβάζονται πολύ πιο άνετα οι 120 σελίδες.

 

-Υπάρχουν σχέδια νέων μελλοντικών εκδόσεων;

 

Ναι, Χρήστο, έχω και κάποια άλλα έργα προς έκδοση, όπως ένα βιβλίο γνωμικού λόγου με τίτλο Ψυχικές Καταδύσεις, μια συλλογή διηγημάτων Δράση και Απόδραση, μια συλλογή χαϊκού με τίτλο Σταγόνες Ποίησης, έναν τόμο από δοκίμια, καθώς και τα πρώτα μου ποιήματα, που όλα έχουν γραφτεί στην Ελλάδα κατά την εφηβική μου ηλικία, πριν ακόμη έρθω στην Αυστραλία. Αλλά αυτά θα γίνουν, αν γίνουν ποτέ, εφόσον έχουμε υγεία. Ο χρόνος θα το δείξει, αρκεί που μπορούμε ακόμη να ονειρευόμαστε, να αισθανόμαστε, να σκεπτόμαστε και να δημιουργούμε

 

-Η συζήτησή μας μάς δίνει την ευκαιρία μιας γρήγορης ματιάς στο λογοτεχνικό σου έργο που εκτείνεται για περισσότερα από 50 χρόνια. Ας δούμε μερικές πλευρές του, ή παράπλευρα σημεία, μέσα από τις σκέψεις και τη ματιά της δημιουργού του. Η λογοτεχνική σου φωνή είναι η φωνή μιας λογοτέχνιδας εκτός του κύριου Αυστραλιανού και Ελληνικού ρεύματος. Πόσο αποτελεσματική πιστεύεις ότι είναι οι φωνές αυτών των λογοτεχνών τόσο στη μητρική τους γλώσσα όσο και στο χώρο που κινούνται;

 

Το έργο μου, Χρήστο, εκτείνεται σε 56 χρόνια, από το 1958, με άλλα λόγια από τότε που έφτασα στην Αυστραλία. Αποτελεσματική, ή μάλλον λυτρωτική, θα έλεγα, είναι η δημιουργία για τον ίδιο το δημιουργό της. Σκέπτομαι, και γράφω, ακόμα στα ελληνικά, ενώ γνωρίζω πως το αναγνωστικό μας κοινό κάθε χρόνο συρρικνώνεται. Οι απόγονοι των μεταναστών είναι ελάχιστοι που θα έχουν τη δυνατότητα να μας διαβάσουν, και να μας κατανοήσουν, σε βάθος, χωρίς μετάφραση.

Η δεύτερη και η τρίτη γενιά ήδη ενσωματώνεται στην ντόπια αυστραλιανή λογοτεχνία, στην αγγλική γλώσσα. Εκτός και αν μερικές χιλιάδες Ελλήνων μεταναστεύσουν τώρα στην Αυστραλία, με την οικονομική κρίση που μαστίζει την Ελλάδα μας. Αλλά αυτοί οι καινούριοι δεν θα διαβάσουν εμάς Θα τραβήξουν το δικό τους το δρόμο. Θα αντιμετωπίσουν τις δικές τους αντιξοότητες. Θα ζήσουν και θα δουν τη μετανάστευση μέσα από τις δικές τους οπτικές γωνίες και αγωνίες. Και θα γράψουν τις δικές τους εμπειρίες Ας μην ξεχνάμε πως μας χωρίζει και το χάσμα δύο γενεών.

Υπάρχει και η εξελικτική πορεία της λογοτεχνικής έκφρασης. Ίσως εμείς οι παλιοί να είμαστε και λίγο ντεμοντέ για τα νεόκοπα κύματα ή κινήματα της σημερινής λογοτεχνίας. Διότι η γλώσσα και η λογοτεχνία είναι ζωντανοί οργανισμοί, και εξελίσσονται σύμφωνα με τα ρεύματα της δικής τους εποχής, ιδεολογισμούς, νεοτερισμούς, και ούτω καθ εξής

 

-Το έργο σου καλύπτει ένα ευρύ φάσμα τόμων και ειδών λόγου: ποίησης, διηγήματος και στοχαστικού λόγου. Τι βρίσκεις διαφορετικό όταν εκφράζεσαι με ένα διήγημα, με ένα ποίημα ή με στοχαστικό λόγο;

 

Το ένα είδος έκφρασης για μένα, Χρήστο, συμπληρώνει το άλλο. Αν και αγαπώ ιδιαίτερα την ποίηση, με την οποία και ξεκίνησα, κυριολεκτικά λατρεύω το συμπυκνωμένο στοχαστικό λόγο. Νομίζω πως το είδος αυτό είναι εμφανές σε όλα τα είδη του λόγου μου. Ακόμα και τα διηγήματά μου, που τα περισσότερα είναι σύντομα, πολλά από αυτά εμπεριέχουν ψήγματα γνωμικού λόγου. Τα τρία είδη του έντεχνου λόγου, στα οποία αναφέρθηκες, κατά τη γνώμη μου απαιτούν διαφορετικά εκφραστικά μέσα.

Το διήγημα, π.χ., έχει αφηγηματική και περιγραφική δομή, ενώ το ποίημα συνήθως εκφράζει τα προσωπικά συναισθήματα και τις ιδεολογίες των ποιητών, με άλλα λόγια το πώς βλέπουν τον γύρω κόσμο, και γενικά την πορεία μας επάνω στη Γη.

Ο γνωμικός λόγος διαφέρει από τα παραπάνω είδη, στο ότι αποτελεί απόσταγμα ενός δοκιμίου, σε θέματα κοινωνικής, υπαρξιακής ή συνειδησιακής φύσης.

-Βρίσκεις ότι στην πορεία σου βρέθηκες σε περιόδους που ο τρόπος που έβλεπες τα πράγματα και ο τρόπος γραφής σου άλλαζαν; Πιστεύεις ότι τέτοιες αλλαγές είναι εμφανείς στο έργο σου;

Νομίζω όχι πολύ ριζικά, παρόλο που έγραψα αρκετά για την μεταναστευτική μας εμπειρία, τα πρώτα εκείνα δύσκολα χρόνια στην Αυστραλία, και τώρα κάπου-κάπου ακόμα γράφω για τη μετανάστευση

Και δεν έγραψα, ή γράφω, μονάχα για τις δικές μου προσωπικές εμπειρίες. Έγραψα για όλους τους μετανάστες. Κέντησα με λέξεις το πλούσιο υφαντό της Αποδημίας μας. Ο κάθε μετανάστης έχει τις δικές του ξεχωριστές εμπειρίες. Ο Γάμος της Λενιώς στο πρώτο μου βιβλίο διηγημάτων Πέτρινα Σώματα μερικοί νομίζουν πως απεικονίζει δική μου εμπειρία. Όμως δεν είναι. Είναι για μια κοπέλα που δουλεύαμε μαζί. Την ημέρα του γάμου της οι γονείς της ήταν στην Ελλάδα, και γιόρταζαν πικρά κι αυτοί το γάμο της κόρης τους, χωρίς να δουν νυφούλα την Λενιώ τους. Εγώ, Χρήστο, είχα θάψει και τους δύο γονείς μου στην Ελλάδα τρεισήμισι χρόνια πριν τη μετανάστευσή μου

Φυσικά, με τα χρόνια, την τριβή, την καλλιέργεια της ελληνικής γλώσσας, την ωρίμανση, τις εμπειρίες της ζωής, της οικογένειας, της μητρότητας, είδα τη ζωή διαφορετικά. Το γράψιμο έγινε σπουδή διά βίου

 

-Γενικά, οι συγγραφείς γράφουν για κάποιο κοινό, γράφουν να μεταδώσουν κάτι, αλλά και από μια προσωπική ανάγκη έκφρασης. Τι βλέπεις να συμβαίνει στο δικό σου έργο;

 

Προσωπικά πιστεύω πως κανένας δεν γράφει για το αναγνωστικό του κοινό. Διότι στην αρχή δεν υπάρχει αναγνωστικό κοινό. Εδώ θα αναφερθώ στον μεγάλο μας λογοτέχνη Αντώνη Σαμαράκη. Όταν είχε έρθει πριν μερικές δεκαετίες στη Μελβούρνη μου εξομολογήθηκε πως όταν πήρε το πρώτο του βιβλίο από το τυπογραφείο, κατασυγκινημένος κάθισε μόνος και άγνωστος σε ένα καφενείο, το κοίταξε με δέος, και το αφιέρωσε στον εαυτόν του. Από τον Αντώνη, στον Αντώνη, με αγάπη!

Αυτό από μόνο του, Χρήστο, μας λέει πολλά. Το γράψιμο για μένα είναι μια ανάσα ζωής. Ή μάλλον, η ίδια η ζωή σε έκφραση. Είναι φλόγα ψυχής, μεράκι, αγάπη, πάθος, κατανόηση και συνύπαρξη με τους γύρω σου. Συμπάσχεις μαζί με τους χαρακτήρες ή για τα γεγονότα που περιγράφεις. Πολτοποιείς, τεμαχίζοντας τον ίδιο σου τον εαυτό για να γράψεις. Συγκλονίζεσαι συθέμελα για να εκφραστείς. Πολλά τα ερεθίσματα: ένα μικρό επεισόδιο, μια αφήγηση που σε άγγιξε, μια εικόνα στο δρόμο, μια συζήτηση με έναν γνήσιο άνθρωπο, με αλτρουισμό και καλοσύνη, όλα αυτά γίνονται έναυσμα για να γραφτεί ένα ποίημα, ένα διήγημα, ένα θεατρικό έργο, κάποιες σκόρπιες σκέψεις.

Ακόμα και η έλλειψη επικοινωνίας με τους γύρω μας, ή διάφορες συγκυρίες που τυχαίνουν στη ζωή μας, όλα τα παγκόσμια γεγονότα με τα οποία καθημερινά μας βομβαρδίζουν τα Μέσα Ενημέρωσης, σε κάνουν να σκεφτείς και να εκφράσεις τους συλλογισμούς σου: Πού πάμε; Πού οδεύουμε τελικά μέσα σε αυτήν την ευδαιμονιστική εποχή μας

Το γράψιμο απαιτεί σκέψη, κρίση, παρατηρητικότητα, ψυχική ευγένεια, ανωτερότητα συναισθημάτων, και καθολική αγάπη για το σύνολο των ανθρώπων και του περιβάλλοντος όλων των έμβιων οργανισμών, που υπάρχουν επάνω στη φλούδα της Γης, όσο κρατάει η ζωή

Διότι ο Κόσμος είναι Γυάλινος Εύθραυστος, πολύ εύθραυστος, και σπάζει Εκείνο που απομένει είναι η ευγένεια, η καλοσύνη και ο πολιτισμός των ανθρώπων, στη θύμηση των ζώντων και των απογόνων μας. Και στην Αποδημία τα ήθη και τα έθιμά μας. Οι μνήμες και οι αναφορές μας. Με άλλα λόγια, τα ίχνη που θα αφήσουμε πίσω μας περνώντας

 

* Ο Δρ Χρήστος Ν. Φίφης είναι Honorary Research Associate στη Σχολή Ιστορίας και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου La Trobe).

 

http://www.greektribune.com.au/greek.htm

Παροικιακό Βήμα

 

 

   
Designed & Developed by Michael Ppiros
  COPYRIGHT 2010 Greek Community Tribune All Rights Reserved