THE ONLY GREEK NEWSPAPER PUBLISHED IN SOUTH AUSTRALIA ENGLISH ΕΛΛΗΝΙΚΑ  
   

Αρχική Σελίδα

Διεθνή

Ελλάδα

Κύπρος

Αυστραλία

Παροικιακά

Αθλητικά

Άρθρα - Απόψεις

Πολιτισμός

Ιστορία

Υγεία

Επιστίμη

Αρχείο

Ανακοινώσεις

Ποιοί Είμαστε

Επικοινωνία

Σύνδεσμοι

Φωτογραφίες

Βίντεο

 

 


Renmark Paringa Council


Ραδιοφωνικο ιδρυμα Κυπρου


Ελληνικη Ραδιοφωνια τηλεοραση

 

 

Hugh Gilchrist: "Australians and Greeks", 3ος τόμος

 

Toυ Χρήστου Φίφη

Drymon9@gmail.com

ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ

 

Ευρισκόμενος για λίγες μέρες σε ένα μικροσκοπικό ελληνικό νησί αποφάσισα να ξαναδιαβάσω τον 3ο τόμο του Αυστραλοί και ΄Ελληνες του αείμνηστου Hugh Gilchrist που είχα μαζί μου. Τι πλούτος, σχεδόν ανεξερεύνητος, για τον μέσο συμπάροικο. Θα προσπαθήσω να δώσω μια όσο γίνεται γρήγορη αναφορά στα πλαίσια του περιορισμένου χώρου.

 

Ο Hugh Gilchrist ήταν Αυστραλός πρώην διπλωμάτης και συγγραφέας, που έχει γράψει τρεις μνημειώδεις τόμους, περισσότερες από 400 σελίδες ο καθένας, πάνω στο θέμα "Αυστραλοί και ΄Ελληνες". Γεννήθηκε στο Σίδνεϊ το 1916 και υπηρέτησε ως πρεσβευτής της Αυστραλίας στην Ελλάδα από το 1968 μέχρι το 1972.

 

Η πρώτη του συνάντηση με τον ελληνικό πολιτισμό ήταν στο Γυμνάσιο του Cranbrook στο Σίδνεϊ το 1928. Κατά λάθος μπήκε στην τάξη των Αρχαίων Ελληνικών και πείστηκε να παραμείνει και να γραφτεί στο μάθημα που το σπούδασε για τα επόμενα πέντε χρόνια. Η πρώτη του αποστολή στην Ελλάδα ήταν νωρίς το 1949 όταν διορίστηκε από τον Υπουργό Εξωτερικών της Αυστραλίας Δρ ΄Εβατ, αναπληρωτής αντιπρόσωπος της Αυστραλίας στην Ειδική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Βαλκανικά ζητήματα (UNSCOB). Ο Gilchrist αφίχθηκε στην Αθήνα τον Ιανουάριο του 1949. Η προηγούμενη σπουδή του των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθητής του Γυμνασίου του Cranbrook τον βοήθησε να διαβάζει τα ονόματα των δρόμων αλλά όχι και να συνεννοείται. ΄Οταν ζήτησε από την κοπέλα του ξενοδοχείου του θερμόν ύδωρ για το ξύρισμά του εκείνη δεν μπορούσε να τον κατανοήσει και αυτός δεν γνώριζε τη φράση ζεστό νερό. (ΙΙΙ τόμος, σ. 221)

 

Η Επιτροπή UNSCOB είχε συσταθεί από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1947 και διατηρήθηκε μέχρι το 1952. Επεδίωκε συμβιβαστικές λύσεις στις συνοριακές διαφορές μεταξύ της Ελλάδας και των Βαλκανικών γειτόνων της. Ο διορισμός του Gilchrist το 1949 στην Επιτροπή αυτή του ΟΗΕ τού έδωσε την ευκαιρία να επισκεφτεί τις περισσότερες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας που είχαν καταστραφεί από τις συνέπειες του εμφυλίου πολέμου. Του επέτρεψε, επίσης, να συμμετάσχει σε μια επίσκεψη στον Υπουργό Εξωτερικών Κωνσταντίνο Τσαλδάρη, όπου η Αυστραλιανή αντιπροσωπεία μετέφερε το αίτημα του Δρ ΄Εβατ, ότι οι αθρόες εκτελέσεις ελλήνων συνδικαλιστών θα πρέπει να σταματήσουν. Και σταμάτησαν, τουλάχιστον προσωρινά. (σ. 223)

Επέστρεψε στην Ελλάδα 18 χρόνια αργότερα, το 1968, ως πρεσβευτής της Αυστραλίας. Κατά τη διάρκεια της πρεσβευτικής του θητείας (1968 1972) ο Gilchrist επεδίωξε να γνωριστεί περισσότερο με την καθημερινή ελληνική ζωή, έμαθε Νέα Ελληνικά και άρχισε μια μακρόχρονη έρευνα για τις σχέσεις Αυστραλών και Ελλήνων που κράτησε 35 χρόνια.

 

Η έρευνά του διεξήχθηκε τόσο στην Αυστραλία όσο και στην Ελλάδα. Ο πρώτος τόμος της εργασίας του δημοσιεύτηκε το 1992, ο δεύτερος το 1997 και ο τρίτος το 2004. Ο πρώτος τόμος κάλυψε την ιστορία των Αυστραλών και Ελλήνων από το 1829 μέχρι το 1914, ο δεύτερος από το 1914 μέχρι το 1939 και ο τελευταίος τόμος συνεχίζει την ιστορία από το 1939 μέχρι το 1953, το χρόνο που διορίστηκε στην Καμπέρα ο πρώτος πρεσβευτής της Ελλάδας στην Αυστραλία, Δημήτριος Λάμπρου.

 

Ο πρώτος τόμος αρχίζει με την ιστορία των εφτά Ελλήνων ναυτικών της Ελληνικής Επανάστασης που συνελήφτηκαν από Αγγλικό Πολεμικό πλοίο ανοιχτά της Κρήτης γιατί σταμάτησαν για νηοψία με το πλοίο τους ένα αγγλικό εμπορικό πλοίο. Στη δίκη τους το 1828 σε αγγλικό δικαστήριο στη Μάλτα ισχυρίστηκαν ότι ήταν μαχητές της Ελληνικής Επανάστασης και ενεργούσαν εκ μέρους του Ελληνικού Επαναστατικού Ναυτικού. Το δικαστήριο καταδίκασε εφτά από αυτούς σε θάνατο για πειρατεία αλλά αργότερα μετέτρεψε τις θανατικές καταδίκες σε ισόβια και τους έστειλε εξορία στην αποικία άγγλων καταδίκων της Αυστραλίας. Οι εφτά κατάδικοι έφτασαν στο Σίδνεϊ τον Αύγουστο του 1829. ΄Αλλα θέματα που περιλαμβάνονται είναι οι έλληνες χρυσορύχοι, η ανάπτυξη των ελλήνων καταστηματαρχών στις πόλεις και κωμοπόλεις της Αυστραλίας, η ίδρυση των πρώτων ελληνικών Κοινοτήτων στη Μελβούρνη και το Σίδνεϊ, η ίδρυση των πρώτων ελληνικών εφημερίδων στην Αυστραλία και των πρώτων ελληνικών σωματείων. Υπάρχουν επίσης οι ιστορίες των πρώτων ελληνίδων στην Αυστραλία, όπως ήταν η Αικατερίνη Κράμερ και η Διαμαντίνα Ρώμα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας του 1896, οι πρώτοι Αυστραλοί ταξιδιώτες στην Ελλάδα και οι αναφορές τους στον αυστραλιανό τύπο της περιόδου, κλπ.

 

Ο δεύτερος τόμος περιλαμβάνει, μεταξύ των άλλων, αναφορές στη δύσκολη περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου, τη μυστική απογραφή των Ελλήνων της Αυστραλίας από τις αυστραλιανές αρχές το 1916, στην έκδοση του πρώτου ελληνικού βιβλίου Η Ζωή εν Αυστραλία που τυπώθηκε στη Μελβούρνη το 1916, τις επιθέσεις, καταστροφές και λεηλασίες κατά των ελληνικών καταστημάτων από ομάδες ξενόφοβων Αυστραλών στρατιωτών, την πρώτη διαίρεση των Ελληνικών Ορθοδόξων Κοινοτήτων μεταξύ 1924 και 1928 σχετικά με το διορισμό, από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, του πρώτου Ορθόδοξου Μητροπολίτη Αυστραλίας Χριστόφορου Κνίτη.

 

Ο τρίτος τόμος παρουσιάζει μεταξύ των άλλων ζητημάτων, τις κοινές εμπειρίες Ελλήνων και Αυστραλών κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τον επακόλουθο ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, την ίδρυση της Αυστραλιανής Μεταναστευτικής Αποστολής στην Αθήνα, τις απαρχές της μεταπολεμικής μαζικής μετανάστευσης των Ελλήνων στην Αυστραλία και τον ανερχόμενο ρόλο των Ελλήνων της Αυστραλίας στα επιστημονικά επαγγέλματα και ηγετικές θέσεις της ακαδημαϊκής, βιομηχανικής και πολιτικής ζωής.

 

Στο 1ο κεφάλαιο παρουσιάζεται πώς ο Ελληνοιταλικός πόλεμος στην Αλβανία σημάδεψε μια μεγάλη στιγμή του παγκόσμιου και του Αυστραλιανού θαυμασμού για τους ΄Ελληνες. Η νίκη των Ελλήνων το 1940-41 ήταν η πρώτη νικητήρια μάχη κατά των δυνάμεων του φασισμού. Ο Gilchrist αναφέρεται στον Guy Harriott, έναν από τους λίγους ξένους δημοσιογράφους που κάλυπταν τον πόλεμο από το μέτωπο της Αλβανίας και που οι ανταποκρίσεις του προκαλούσαν τον ενθουσιασμό των Αυστραλών αναγνωστών. (σ. 14)

 

Στο κεφ. 2 γίνεται αναφορά στις Αγγλκές, Αυστραλιανές και Νεοζηλανδικές στρατιωτικές δυνάμεις που αποστάλθηκαν στην Ελλάδα το Μάρτη του 1941 να βοηθήσουν στον αγώνα κατά της εισβολής των Γερμανών. Στις δυνάμεις αυτές περιλαμβάνονταν 24.105 Βρετανοί, 17.125 Αυστραλοί και 16.720 Νεοζηλανδοί. Ο Gilchrist περιγράφει την ενθουσιώδη υποδοχή τους από τους ΄Ελληνες της Αθήνας και τις διάφορες μάχες που έδωσαν στη Βόρεια Ελλάδα και την Κρήτη. Από τους 17.125 Αυστραλούς 594 σκοτώθηκαν ( 320 σε μάχες στη Χερσαία Ελλάδα και 274 στην Κρήτη), 1001 τραυματίστηκαν (494 και 507 αντίστοιχα, και 5.132 αιχμαλωτίστηκαν (2.030 και 3102 αντίστοιχα). Στο κεφ. 3 γίνεται αναφορά στους περισσότερους από 2.000 άνδρες και γυναίκες από ελληνικές οικογένειες της Αυστραλίας που υπηρέτησαν στις Αυστραλιανές ένοπλες δυνάμεις κατά τη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Gilchrist αναφέρει ότι 19 από αυτούς σκοτώθηκαν σε μάχη, 12 τραυματίστηκαν και 21 αιχμαλωτίστηκαν. Εφτά από τους αιχμαλώτους πέθαναν κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας.

 

Στο κεφ. 5 παρουσιάζονται ιστορίες των Αυστραλών που παρέμειναν στην Ελλάδα κατά την Κατοχή, που δραπέτευσαν από στρατόπεδα αιχμαλωσίας ή στάλθηκαν και ρίχτηκαν με αλεξίπτωτα στα ελληνικά βουνά, οι συνεργασίες τους με τις οργανώσεις της Ελληνικής Εθνικής Αντίστασης ή οι συνεργασίες τους με ΄Ελληνες που τους βοήθησαν να κρυφτούν ή να διαφύγουν στην Αίγυπτο και τα αντίποινα των Γερμανών όταν ανακαλύπτονταν. ΄Ενας από αυτούς που αιχμαλωτίστηκαν και δραπέτευσαν ήταν ο δεκανέας Ρίτσαρντ Τέρνερ που κρυβόταν σε σπηλιές και σπίτια χωρικών. ΄Οταν στα βουνά παρουσιάστηκαν οι πρώτες αντάρτικες ομάδες του ΕΛΑΣ ο Τέρνερ ενώθηκε μαζί τους και τελικά έγινε αρχηγός μιας ομάδας. Ο Gauntlett στην παρουσίαση του τόμου, το 2010, συνοψίζει μέρος της δράσης του:

 

... Η πτώση της Ελλάδας στην εχθρική κατοχή οδήγησε στην αντίσταση, στην οποία αναμείχθηκαν αρκετοί Αυστραλοί... ...΄Εχουν γραφτεί αρκετά και μπορεί να γνωρίζετε μερικά. Αλλά γνωρίζετε ότι ο αξιοθαύμαστος Αυστραλός Ρίτσαρντ Τέρνερ μπήκε το 1943 στον ΕΛΑΣ και ηγήθηκε ομάδας 50 ανταρτών; ...Ο Τέρνερ, μετέπειτα, ενώθηκε με τη Βρετανική Στρατιωτική Αποστολή αλλά αρνήθηκε να τον φυγαδεύσουν από την κατεχόμενη Ελλάδα λέγοντας ότι στις δύσκολες εκείνες περιόδους οι ΄Ελληνες χρειάζονται όλους τους φίλους τους. Ο Τέρνερ ήταν επίσης που έκανε το σχόλιο: Δεν γνωρίζεις τους ΄Ελληνες αν τους κρίνεις από τους ηγέτες τους. ... Είναι θλιβερό να ειπωθεί ότι ο θερμός φιλέλληνας Ρίτσαρντ Τέρνερ σκοτώθηκε καθώς έφευγε από την Ελλάδα όταν οι σφαίρες χτύπησαν το στρατιωτικό όχημα με το οποίο μετέβαινε από την Αθήνα στο αεροδρόμιο, το Δεκέμβριο του 1944. (Gauntlett, 2010)

 

Οι ΄Ελληνες που βοήθησαν με κίνδυνο της ζωής τους, Αυστραλούς και συμμάχους στρατιώτες να κρυφτούν ή να διαφύγουν στην Αίγυπτο. είναι πολλοί. Γνωστή είναι η δράση του ηγούμενου Αγαθάγγελου Λαγκουβάρδου του μοναστηριού Πρέβελη της Κρήτης που έκρυβε συμμάχους στρατιώτες, ακόμη και τον ασύρματό τους. Η ιστορία, όμως, της Λέλας Καργιάννη ήταν τραγική. Η Λέλα ήταν σύζυγος ενός φαρμακοποιού και οργάνωσε ολόκληρο δίκτυο απόκρυψης και διαφυγής συμμάχων στρατιωτικών, με κέντρο το φαρμακείο του συζύγου της, μεταξύ των οποίων και 150 που έφτασαν επιτυχώς στην Αίγυπτο. Αργότερα δημιούργησε την οργάνωση Μπουμπουλίνα που αποσκοπούσε να αναζητεί πληροφορίες για τις θέσεις των Γερμανών. Τελικά οι Γερμανοί την υποψιάστηκαν, τη βασάνισαν και τελικά την εκτέλεσαν μαζί με 72 άλλα μέλη της Αντίστασης το 1944, 15 μέρες πριν την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Ο τρίτος τόμος του έργου Αυστραλοί και ΄Ελληνες, όπως και οι προηγούμενοι δυο τόμοι, είναι μια πολύτιμη συμβολή στη μακρά ιστορία των σχέσεων των Ελλήνων και Αυστραλών. Είναι καλογραμμένος και με σχετικές επεξηγηματικές φωτογραφίες. ΄Οπως και οι προηγούμενοι δύο τόμοι θα άξιζ να μεταφραστούν στα Ελληνικά.

 

* (Ο Δρ Χρήστος Ν. Φίφης είναι επίτιμος ερευνητής στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου La Trobe).

 

http://www.greektribune.com.au/greek.htm

Παροικιακό Βήμα

 

 

 

The Cyprus
 News Agency



Lapithos

 
Designed & Developed by Michael Ppiros
  COPYRIGHT 2010 Greek Community Tribune All Rights Reserved