THE ONLY GREEK NEWSPAPER PUBLISHED IN SOUTH AUSTRALIA ENGLISH ΕΛΛΗΝΙΚΑ  
   

Αρχική Σελίδα

Διεθνή

Ελλάδα

Κύπρος

Αυστραλία

Παροικιακά

Αθλητικά

Άρθρα - Απόψεις

Πολιτισμός

Ιστορία

Υγεία

Επιστίμη

Αρχείο

Ανακοινώσεις

Ποιοί Είμαστε

Επικοινωνία

Σύνδεσμοι

Φωτογραφίες

Βίντεο

 

 


Renmark Paringa Council


Ραδιοφωνικο ιδρυμα Κυπρου


Ελληνικη Ραδιοφωνια τηλεοραση

 

 

Τα 60 χρόνια της εφημερίδας Νέος Κόσμος

Toυ Χρήστου Φίφη

Drymon9@gmail.com

ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ

 

Απρίλιος 2017

Στις 13 Φεβρουαρίου 2017 έκλεισαν 60 χρόνια κυκλοφορίας της παροικιακής εφημερίδας της Μελβούρνης "Νέος Κόσμος" και με την ευκαιρία γράφτηκαν διάφορα άρθρα και αναφορές. Κάτι μεγαλύτερο αναμένεται τον Ιούνιο, το οποίο ασφαλώς θα έχει και το εμπορικό του σκέλος. Είναι μια σπουδαία επέτειος για τη μεγαλύτερη ίσως ελληνόγλωσση εφημερίδα της Αυστραλίας σήμερα. Η ιστορία και ηεξέλιξή της πάντοτε ενδιαφέρουν τους μελετητές της παροικίας.. Η εφημερίδα άρχισε με μηδέν κεφάλαια αλλά σαν μια συλλογική προσπάθεια, με την ανιδιοτελή στήριξη και συμβολή πολλών πολιτικών φίλων. Σήμερα ο ΝΚ είναι μια εντελώς διαφορετική εφημερίδα από εκείνη του 1957, είναι μια μεγάλη ιδιωτική επιχείρηση και την ίδια στιγμή ένας παροικιακός θεσμός.

 

Ο πρώην συνδικαλιστής και μέλος της Ιδρυτικής Επιτροπής της εφημερίδας το 1957, Γιώργος Ζάγκαλης, έκφρασε τη δυσφορία του για το ότι η εφημερίδα που ξεκίνησε ως μια κοινή προσπάθεια συντρόφων-μελών του ΚΚΑ, μια συλλογική κομματική ιδιοκτησία που κατέληξε σε ιδιωτικά χέρια. Το ίδιο γίνεται και με μια ομιλία του Βασίλη Στεφάνου που διαβάστηκε στο Δημόκριτο το 1987. Η δυσφορία υπήρχε από τότε. Είναι αναμφισβήτητες οι συλλογικές απαρχές του ΝΚ αλλά η εξέλιξη, -εφόσον η εφημερίδα έγινε κερδοφόρα,- δεν ήταν αναπόφευκτη, ούτε απρόβλεπτη. Θα επιχειρήσω μια σύντομη αναφορά στην εξέλιξη του ΝΚ και πώς αυτό συνδέεται με την Ιστορία της παροικίας. Αρκετό από το υλικό για την παρούσα αναφορά προέρχεται από το βιβλίο μου Από τους καθ ημάς Αντίποδες.

 

Πριν το 1956, για πολιτικούς λόγους, η δημοσίευση μη αγγλόγλωσσων εφημερίδων στην Αυστραλία ήταν δύσκολη. Από τη δεκαετία του 1920 οι αρχές απαιτούσαν προϋποθέσεις και ήταν αυστηρές στην παροχή έγκρισης άδειας έκδοσης. Μόνο εφτά ξενόγλωσσες προπολεμικές εφημερίδες επιβίωσαν τα χρόνια του πολέμου, τρεις από αυτές Ελληνικές, στο Σίδνεϊ: το Εθνικό Βήμα, από το 1922, και ο Πανελλήνιος Κήρυξ από το 1926, και στη Μελβούρνη το Φως που εκδόθηκε το 1936.. Η οργανωμένη Αριστερά του Δημόκριτου προσπαθούσε να δημιουργήσει εφημερίδα από το 1936. Το 1949 εκδόθηκε στη Μελβούρνη ο Αυστραλοέλλην, εφημερίδα που συνεργαζόταν με την ευρεία Αριστερά.

 

Το 1956 αποτελεί μια αποφασιστική καμπή στην εξέλιξη του μη Αγγλόγλωσσου τύπου στην Αυστραλία. Μέχρι τότε ίσχυαν οι προπολεμικοί νόμοι και κανονισμοί του 1928 και 1934. Σύμφωνα με τον κανονισμό 13 του 1934 οι αιτήσεις για έκδοση ξενόγλωσσων εφημερίδων, για λόγους ασφάλειας, εξετάζονταν εξονυχιστικά από την Κοινοπολιτειακή Αστυνομία και τις Αυστραλιανές Υπηρεσίες Ασφάλειας. Οι κανονισμοί αυτοί καταργήθηκαν το 1956 και το 1957 μεταξύ των νέων μη αγγλόγλωσσων εφημερίδων ήταν και ο ΝΚ της Μελβούρνης. Η έκδοση του ΝΚ προκάλεσε το κλείσιμο του Αυστραλοέλληνα. Πολλοί συντάκτες του Αυστραλοέλληνα, όπως ο Τάκης Γκόγκος, ο Αλέκος Δούκας, ο Βασίλης Στεφάνου, ο Λάμπης Πασχαλίδης, ο Τάκης Καλδής και μερικοί άλλοι έγιναν συντάκτες του ΝΚ. Διευθυντής του ΝΚ ορίστηκε από την αρχή ο κ. Δημήτρης Γκόγκος. Η εφημερίδα ήταν όργανο της Ελληνοαυστραλιανής Εργατικής τάξης και ιδιοκτησία του ΚΚΑ. Ο ΝΚ κυκλοφόρησε από συνεισφορές Ελλήνων κομμουνιστών και αριστερών και πωλιούνταν και προωθούνταν από χέρι σε χέρι από ΄Ελληνες εργάτες στους σταθμούς των τρένων και τα εργοστάσια. Ομάδες φίλων της εφημερίδας στη Μελβούρνη, το Σίδνεϊ και την Αδελαΐδα έκαναν εκδηλώσεις για συγκέντρωση χρημάτων υπέρ της εφημερίδας.

 

Λίγο μετά το ΝΚ κυκλοφόρησαν στη Μελβούρνη και οι εφημερίδες Πυρσός (1958-1971), Τα Νέα (1961-1968) και στο Σίδνεϊ η Κυριακή του Πασχαλίδη, (1959-1971) και η Νέα Πατρίδα του Σκάλκου, (1966-1990). Οι παροικιακές εφημερίδες πρόσφεραν ενημέρωση, καθοδήγηση και συντροφιά στους νέους μετανάστες που δεν γνώριζαν την Αγγλική και το Αυστραλιανό σύστημα και αναζητούσαν εργασίες, στέγη, επικοινωνία και νέα από την πατρίδα. Από την αρχή ο ΝΚ υιοθέτησε μια πολιτική μαχητική, φιλοεργατική, όχι στενά κομμουνιστική. Με την πολιτική αυτή εξασφάλισε τη στήριξη ενός μέρους της ευρείας εργατικής τάξης -εργατική τάξη στις δεκαετίες του 1950 και 1960 ήταν η μεγάλη πλειοψηφία των μεταναστών.

 

Η μεγάλη αλλαγή για τον ΝΚ και τον ελληνικό τύπο της Αυστραλίας ήρθε με την επιβολή της δικτατορίας στην Ελλάδα το 1967. Μέχρι τότε αρκετοί ΄Ελληνες έλπιζαν να επιστρέψουν στην Ελλάδα και συχνά αγόραζαν και διάβαζαν τις αθηναϊκές εφημερίδες. Ο James Jupp αναφέρει ότι στην πολιτική κρίση του Ιουλίου του 1965 πωλήθηκαν στη Μελβούρνη 6000 αθηναϊκές εφημερίδες που μεταφέρονταν αεροπορικώς και στην τσουχτερή τιμή των τριών σελινιών, όταν υπήρχαν επίσης διαθέσιμες τουλάχιστον 7 τοπικές εφημερίδες απ τη Μελβούρνη και το Σίδνεϊ, σε λιγότερο από το 1/3 της παραπάνω τιμής. Με την επιβολή της δικτατορίας στην Ελλάδα η εισαγωγή λογοκριμένων εφημερίδων από την Αθήνα έπεσε κατακόρυφα και αυτό οδήγησε στην ενίσχυση των Ελληνοαυστραλιανών εφημερίδων.

 

Ενα πρώτο ρήγμα στην πολιτική του ΝΚ και της Αριστεράς σημειώθηκε το 1968 με την εισβολή της Σοβιετικής ΄Ενωσης στην Τσεχοσλοβακία και τη διαίρεση του ΚΚΕ σε Εσωτερικού και του φιλοσοβιετικού ΚΚΕ Εξωτερικού. Η ίδια διαίρεση συνέβηκε και στο ΚΚΑ. Ο ΝΚ ακολούθησε το ΚΚΕ Εσωτερικού και το αντίστοιχο παρακλάδι του ΚΚΑ. Ο Δημόκριτος και η Αριστερά και πολλές άλλες ελληνικές αριστερές ομάδες σε άλλες πόλεις της Αυστραλίας διαιρέθηκαν. ΄Οσοι πήγαν με το φιλοσοβιετικό Σοσιαλιστικό Κόμμα Αυστραλίας αποχώρησαν από το ΚΚΑ και επέκριναν τον ΝΚ για τη μη φιλική του γραμμή προς τη Σοβιετική ΄Ενωση.

 

Η εφημερίδα συνέχισε την πολεμική της κατά της στρατιωτικής δικτατορίας στην Ελλάδα, κατά της αυταρχικής Αρχιεπισκοπής, κατά των κυβερνήσεων του Συνασπισμού στην Αυστραλία, υπέρ των απαιτήσεων των συνδικάτων και των μεταναστευτικών αιτημάτων, υπέρ του κοινοτικού θεσμού και του Εργατικού Κόμματος. Το κλείσιμο της κεντρώας εφημερίδας Τα Νέα το 1968 στη Μελβούρνη ωφέλησε το ΝΚ που μετακινήθηκε προς την Κεντροαριστερά και πήρε τους αναγνώστες τους. Την περίοδο 1972 - 1975 η εφημερίδα υποστήριξε θερμά τις πολιτικές του Εργατικού Κόμματος με το οποίο τότε ταυτιζόταν, - τουλάχιστον στις Ανατολικές πολιτείες της Αυστραλίας, - η πλειοψηφία των Ελλήνων μεταναστών. Οι επισκέψεις του Μικη Θεοδωράκη το 1972 και του Ανδρέα Παπανδρέου το 1974 αποτέλεσαν γεγονότα με πολυπληθείς συγκεντρώσεις που στηρίχτηκαν από τον ΝΚ με θετικό αντίχτυπο στις παροικιακές αυτές ομάδες. Το 1973, η εφημερίδα ωφελήθηκε από το κλείσιμο των δυο ακραίων δεξιών εφημερίδων Φως και Πυρσός και μετακινούμενη περισσότερο προς το Κέντρο, πήρε επίσης πολλούς από τους αναγνώστες τους. ΄Ολες αυτές οι εξελίξεις αύξαναν τους αναγνώστες και τις διαφημίσεις του ΝΚ.

Τα χρόνια μετά το 1976 ο Δ. Γκόγκος και οι δυο κυριότεροι συνεργάτες του Νώντας Πεζάρος και Χρήστος Μουρίκης παραμέρισαν με διάφορες μανούβρες το διηρεμένο και αυτοδιαλυόμενο ΚΚΑ και, προς δυσαρέσκεια πολλών αριστερών που βοήθησαν την αρχική της έκδοση με οικονομικές και άλλες συνεισφορές, πήραν την ιδιοκτησία της εφημερίδας. Επίσης βαθμηδόν μετακίνησαν την πολιτική της εφημερίδας προς το Κέντρο και αργότερα την Κεντροδεξιά,, διευρύνοντας συνεχώς το αναγνωστικό κοινό και τις διαφημίσεις της και περιορίζοντας ή εκτοπίζοντας άλλες εφημερίδες που κινούνταν στους χώρους εκείνους. ΄Ετσι, στη δεκαετία του 1980, ο ΝΚ που ξεκίνησε ως εφημερίδα της Ελληνοαυστραλιανής εργατικής τάξης, των ελληνοαυστραλών αριστερών και του ΚΚΑ κατέληξε ιδιοκτησία του διευθυντικού της προσωπικού και εφημερίδα της Κεντροδεξιάς.

 

Μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1980 η διεύθυνση του Νέου Κόσμου διεξήγαγε έναν διμέτωπο αγώνα. Ο ένας ήταν εξωτερικός κατά των αριστερών δυνάμεων που θεωρούσαν την εφημερίδα δική τους, παράγοντες όπως ήταν ο Δημόκριτος, ο Στεφάνου, ο Θόδωρος Σιδηρόπουλος, κα. Ο άλλος ήταν εσωτερικός, μεταξύ του Τάκη Γκόγκου και των Πεζάρου και Μουρίκη που απαιτούσαν συνιδιοκτησία μαζί του.

 

Για ένα διάστημα η εφημερίδα παρουσίασε χαλαρότητα όταν ο μεν Μουρίκης εξέδωσε το μηνιαίο περιοδικό Παροικία και ο Γκόγκος το δικό του επίσης μηνιαίο περιοδικό Το Νέο. Οι συνέταιροι οδηγήθησαν σε δικαστικές διαμάχες αλλά συμβιβάστηκαν πριν το δικαστήριο και συμφώνησαν να διακόψουν τις εκδόσεις των περιοδικών τους. Διαμοιράστηκαν μεταξύ τους τα ποσοστά της εφημερίδας: 51% των μετοχών ο Γκόγκος, 33% ο Πεζάρος και 16% ο Μουρίκης. Τελικά, σύμφωνα με το βιβλίο του Γιώργου Ζάγκαλη "Migrant Workers and Ethnic Communities" (2009:376), (ο Γκόγκος εξαγόρασε τις μετοχές του Πεζάρου με $1.000.000 δολάρια το 1990 και του Μουρίκη το 1994 με $700.000 και απέμεινε ο μοναδικός ιδιοκτήτης.

 

Εν κατακλείδι, αυτό που μπορεί να ειπωθεί είναι ότι πράγματι η οργανωμένη Ελληνοαυστραλιανή Αριστερά συνέβαλε συλλογικά στην ίδρυση και παγίωση της εφημερίδας, στις δυο πρώτες κρίσιμες δεκαετίες της. Ο Γιώργος Ζάγκαλης ορθώς ισχυρίζεται ότι ο ΝΚ ήταν ένα θαυμάσιο επίτευγμα της οργανωμένης Εληνοαυστραλιανής Αριστεράς. Ωστόσο, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η ανάπτυξή του ΝΚ σε μεγάλη εφημερίδα, ανταγωνιστική, κεντροδεξιά και κερδοφόρα από πλευράς διαφημίσεων, μετά το 1976, ήταν έργο του Τάκη Γκόγκου και των συνεργατών του. ΄Οπως και η ομιλία του Βασίλη Στεφάνου υποδείχνει, ο ΝΚ του 1987 ελάχιστη σχέση είχε με την εφημερίδα που κυκλοφόρησε το 1957, πόσο μάλλον του 2017; Γι αυτό, σήμερα, μπορεί να δημιουργείται η απορία τι ακριβώς γιορτάζεται με αυτά τα εξηντάχρονα, τα πρώτα 20 χρόνια ή τα κατοπινά 40; Το πρόβλημα συχνά με την ιδεολογία είναι ότι πολλά άτομα με ικανότητες δεν μένουν σταθεροί σ αυτή.΄Οταν εγείρεται το κρίσιμο δίλημμα πολλοί επιλέγουν το προσωπικό συμφέρον από την κοινωνική συνείδηση. Είναι μια μελαγχολική υπενθύμιση της ψυχολογίας του διευθυντικού προσωπικού των κερδοφόρων σοβιετικών εταιρειών απ τις οποίες εμφανίστηκαν, αμέσως μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, οι κατοπινοί Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι.

 

(Ο Δρ Χρήστος Ν. Φίφης είναι επίτιμος ερευνητής στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου La Trobe).

 

http://www.greektribune.com.au/greek.htm

Παροικιακό Βήμα

 

 

 

The Cyprus
 News Agency



Lapithos

 
Designed & Developed by Michael Ppiros
  COPYRIGHT 2010 Greek Community Tribune All Rights Reserved