THE ONLY GREEK NEWSPAPER PUBLISHED IN SOUTH AUSTRALIA ENGLISH ΕΛΛΗΝΙΚΑ  
   

Αρχική Σελίδα

Διεθνή

Ελλάδα

Κύπρος

Αυστραλία

Παροικιακά

Αθλητικά

Άρθρα - Απόψεις

Πολιτισμός

Ιστορία

Υγεία

Επιστίμη

Αρχείο

Ανακοινώσεις

Ποιοί Είμαστε

Επικοινωνία

Σύνδεσμοι

Φωτογραφίες

Βίντεο

 

 


Renmark Paringa Council


Ραδιοφωνικο ιδρυμα Κυπρου


Ελληνικη Ραδιοφωνια τηλεοραση

 

 

Η Μάχη της Κρήτης

Μια συνέντευξη του ιστορικού Martyn Brown

 

Toυ Χρήστου Φίφη

Drymon9@gmail.com

ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ

 

Ιούνιος 2017

Ο Δρ, Martyn Brown είναι Επίτιμος ερευνητής στη Σχολή Ιστορικών και Φιλοσοφικών Ερευνών του University of Queensland. Τα τελευταία 14 χρόνια αντικείμενο της μελέτης του είναι οι σχέσεις Νέας Ζηλανδίας και Ελλάδας κατά τη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου.΄Εχει δώσει ομιλίες σε διάφορες Ελληνικές παροικίες στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, έχει δημοσιεύσει διάφορα άρθρα και έχει έτοιμο γιά έκδοση ένα σχετικό βιβλίο. Στις 3 Ιουνόυ 2017 ο Dr Brown θα δώσει ομιλία στην Αδελαϊδα. Η ομιλία του θα είναι στην Αγγλική, ως ακολούθως:

A lecture by Dr. Martyn Brown: "A moral duty to the Greeks" is scheduled for

Saturday 3rd of June 2017, 3.00 pm.

at the Greeks of Egypt and Middle East Society Hall,

56 Richmond Road, Keswick.

 

Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο Δρ.Μπράουν εξηγεί την απώλεια της μάχης της Κρήτης.

 

Χρήστος Φίφης: Μάρτιν, θα μπορούσατε σε συντομία να δώσετε τις απαραίτητες πληροφορίες για τη μάχη της Κρήτης;

Martyn Brown: ΄Αρχισε το πρωί της Τρίτης 20 Μαΐου 1941 και τελείωσε 12 μέρες αργότερα, στις 1 Ιουνίου. Στην ξηρά υπήρχαν περίπου 42.500 άνδρες των συμμαχικών στρατευμάτων -΄Ελληνες, Αυστραλοί, Βρετανοί και Νεοζηλανδοί- που πολέμησαν εναντίον των εισβολέων Γερμανών. Κρητικοί πολίτες αποτέ-λεσαν επίσης ένα μεγάλο μέρος των πολεμιστών. Στη θάλασσα υπήρχε μια ναυική δύναμη των Γερμανών αλλά δεν έπαιξε σημαντικό ρόλο στη μάχη. Κατά την επίθεση τα πλοία τους βυθίστηκαν ή αναγκάστηκαν σε υποχώρηση από το Αγγλικό Ναυτικό. ΄Ολα λοιπόν εξαρτήθηκαν από το σώμα των Γερμανών αλεξιπτωτιστών. Υπήρχε επίσης μια ισχυρή Γερμανική δύναμη γερμανικών βομβαρδιστικών που βομβάρδιζαν και πολυβολούσαν τους συμμάχους καθώς και τις πόλεις. Διοικητής των συμμαχικών στρατευμάτων ήταν ο αντιστράτηγος Μπέρναρντ Φρίιμπεργκ που ήταν επικεφαλής του Νεοζηλανδικού σρατιωτικού σώματος στη Μεσόγειο καθόλη τη διάρκεια του πολέμου.

 

Πώς αναπτύχθηκαν οι Ελληνικές δυνάμεις;

Οι μονάδες τους τοποθετήθηκαν στη βόρεια ακτή του νησιού, όπως και των συμμάχων. Υπήρχαν στις μονάδες σύνδεσμοι αξιωματικοί των συμμαχικών δυνάμεων. Η έρευνά μου επικεντρώθηκε στις μονάδες Νεοζηλανδών στο Δυτικό μέρος και στα Ελληνικά τάγματα με τα οποία συνδέονταν καθώς και με τους Κρητικούς πολίτες. Τα Ελληνικά τάγματα ήταν νεοσύλλεκτοι με σχεδόν χωρίς καθόλου εκπαίδευση και πολύ φτωχό εξοπλισμό - αν πράγματι είχαν καθόλου όπλα.

 

Πώς ήταν οι σχέσεις μεταξύ των Ελληνικών και συμμαχικών στρατευμάτων;

Γενικά, δεν υπήρχαν ταραχές ή ανταγωνισμοί. Υπήρχαν ζητήματα με τη γλώσσα. Είχαμε χιλιάδες ΄Ελληνες νεοσύλλεκτους που είχαν φτάσει στην Κρήτη πριν από λίγες εβδομάδες και εκπαιδεύονταν από συμμαχικούς αξιωματικούς που μιλούσαν μόνο Αγγλικά. Ωστόσο, υπήρξαν και μερικές περιπτώσεις προστριβών.

΄Ενας Νεοζηλανδός αξιωματικός που είχε τοποθετηθεί σε μια Ελληνική μονάδα κοντά στα Χανιά έγραψε για τους νεαρούς ΄Ελληνες νεοσύλλεκτους που προχωρούσαν να επιτεθούν στους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές: ΄Ορμησαν προς τα εμπρός με μεγάλο ενθουσιασμό τρέχοντας ή με σταθερό βήμα κραυγάζοντας αέρα ή κάτι τέτοιο που όπως μου ελέχθη ήταν η πολεμική κραυγή των Ευζώνων. ΄Ηταν μια αποτελεσματική σκηνή, η πιο αξέχαστη της ζωής μου.

Επίσης στη δεύτερη μέρα της μάχης το στρατηγείο του Φρίιμπεργκ έστειλε μήνυμα από το Αυστραλιανό σώμα - Οι Αυστραλοί αναφέρουν ότι είναι περήφανοι που πολεμούν δίπλα στους ΄Ελληνες και τους Κρητικούς που τα πάνε υπέροχα. Πληροφορήστε όλους όσους σχετίζονται με τη μάχη.

Ποιο ήταν, λοιπόν, το επεισόδιο που προκάλεσε τόσο πολύ θυμό;

΄Ηταν η εκκένωση. ΄Οταν η Γερμανική προέλαση δεν μπορούσε να σταματηθεί, το Αγγλικό Ναυτικό καλέστηκε να μεταφέρει τα στρατεύματα. Αλλά ο περιορισμένος χώρος δημιούργησε προτεραιότητες. Οι ΄Ελληνες δεν θεωρούνταν υψηλή προτεραιότητα λόγω έλλειψης εκπαίδευσης και πολεμικής εμπειρίας. Η ιστορικός Μαρία Χιλ έδειξε ότι μερικοί πολεμούσαν ως αντάρτες και μερικές μονάδες δεν είχαν καν πληροφορηθεί για την εκκένωση.

Τον περασμένο μήνα ήμουν σε μια εκδήλωση και μια Ελληνίδα ανέφερε πως ένας συγγενής της ήταν στις Ελληνικές δυνάμεις στην Κρήτη. ΄Ενας Αυστραλός φίλος του τού έδωσε μια αυστραλιανή στολή για να μπορέσει να ανεβεί σε ένα από τα πλοία.

 

Οι Γερμανοί νίκησαν. Γιατί ήταν μια σημαντική μάχη;

Για πολλούς λόγους: ΄Εγινε από Γερμανούς αλεξιπτωτιστές και αερομεταφορές. ΄Ηταν μια μάχη που παραλίγο να τη χάσουν οι Γερμανοί. ΄Ηταν μια μάχη μετά τις αστραπιαίες καταλήψεις της Γαλλίας, των Κάτω Χωρών, της Νορβηγίας και της Ελλάδας από τους Γερμανούς. Οι απώλειές των Γερμανών στην Κρήτη ήταν τόσο μεγάλες που ποτέ δεν ξαναχρησιμοποίησαν αλεξιπτωτιστές σε παρόμοιες επιθέσεις. Και πολέμησαν εναντίον των συμμάχων και Κρητικών που διέθεταν ανεπαρκή εξοπλισμό, και λίγα αεροπλάνα. Που διέθεταν ανεπαρκή ποσότητα τροφίμων για το στράτευμα και τον πληθυσμό του νησιού για να αποφύγει τη λιμοκτονία.

 

Ποιοί ευθύνονται για την ήττα;

Είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Μπορούμε να το εξετάσουμε σε πολλά επίπεδα. Στο πιο στρατηγικό, η επίσημη Αυστραλιανή ιστορία αναφέρει ενώ υπήρχαν άνδρες του πυροβολικού στην Κρήτη χωρίς τα κανόνια τους υπήρχαν αποθέματα κανονιών στη Βόρεια Αφρική. Αν το Βρετανικό στρατηγείο τα είχε μεταφέρει στην Κρήτη τότε οι συνθήκες θα ήταν πιο ευνοϊκές για τους συμμάχους. Ο Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ επέκρινε τους ΄Αγγλους ότι δεν εκπλήρωσαν τις υποσχέσεις τους για την οχύρωση της Κρήτης.

Υπάρχει και το ζήτημα της ηγεσίας του Φρίιμπεργκ. Ο Βρετανός ιστορικός ΄Ανθονι Μπίβορ, ισχυρίζεται ότι ο στρατηγός παρανόησε ένα Αγγλικό τηλεγράφημα και περίμενε ναυτική απόβαση. Η κύρια Γερμανική επίθεση, όμως, ήρθε από τον αέρα όχι από τη θάλασσα.

Η μάχη χάθηκε αμέσως μετά την κατάληψη ενός αεροδρομίου από τους Γερμανούς. Αυτό τους επέτρεψε να φέρουν στρατό, εφόδια και βαρύ εξοπλισμό. Την Τρίτη ημέρα της μάχης ο Φρίιμπεργκ υπολόγιζε ότι το πρωί μεταφορικά αεροπλάνα των Γερμανών έφταναν στο Μάλεμε κάθε πέντε λεπτά μεταφέροντας στρατιώτες και εφόδια.

Κοντά στο αεροδρόμιο υπήρχαν Νεοζηλανδέζικες μονάδες πάνω σε έναν λόφο. Ο Νεοζηλανδός διοικητής τους μετέφερε τη βάση του πίσω και σε αυτό τον ακολούθησαν και άλλες μονάδες. Επικεφαλής στην περιοχή ήταν ένας Νεοζηλανδός ταξίαρχος, ο James Hargest που δεν διέταξε αντεπίθεση εναντίον των Γερμανών. Η Νεοζηλανδέζικη αυτοανάλυση βρίσκει ότι οι ανώτεροι αξιωματικοί τους δεν ήταν αποτελεσματικοί στη διεξαγωγή της μάχης.

Στην Κρήτη υπήρχε αντίθεσης προς τη Μοναρχία. Το 1938 έγινε μια σύντομη εξέγερση κατά του Μεταξά. Κατά πόσο αυτά επηρέασαν τη μάχη;

Ναι, πράγματι, υπήρξε μια εξέγερση το 1938. Το 1940 ο Βρετανός ακόλουθος στην Αθήνα, συνταγματάρχης Blunt είχε γράψει ότι οι καλύτεροι αξιωματικοί της Ελλάδας ήταν δημοκρατικοί, αλλά είχαν αποκλειστεί από το στράτευμα για πολιτικούς λόγους. Οι Βρετανοί διπλωμάτες ήταν εναντίον της επιστροφής τους να βοηθήσουν στη μάχη της Κρήτης. Επομένως οι Ελληνικές πολιτικές αντιθέσεις και η Βρετανική επιροή απέκλεισαν μια συμβολή που θα βοηθούσε στην πρόληψη Γερμανικής νίκης.

Αναφορές συμμαχικών αξιωματικών, συνδέσμων σε Ελληνικές μονάδες, καταγράφουν υποψίες ότι πολλοί ΄Ελληνες αξιωματικοί των μονάδων με τις οποίες έρχονταν σε επαφή, ενεργούσαν ως πεμπτοφαλαγγίτες. Αναφέρουν επίσης ότι το ίδιο πίστευαν και οι απλοί ΄Ελληνες στρατιώτες.

Το πιο χαρακτηριστικό επεισόδιο του φόβου κατά των δημοκρατικών συνέβηκε στο Καστέλι που βρίσκεται δυτικά από το αεροδρόμιο του Μάλεμε. ΄Ηταν η απώλεια αυτού του αεροδρομίου που θεωρείται το αποφασιστικό σημείο που οδήγησε στη Γερμανική νίκη. Ο Geoff Bedding, ο ανώτερος Νεοζηλανδός αξιωματικός εκεί, έγραψε για έναν τοπικό Κρητικό που φαινόταν να έχει ξοδέψει τη μισή ζωή του οργανώνοντας επαναστήσεις με τον Βενιζέλο. Οι 200 εθελοντές που ακολουθούσαν αυτόν τον παλιό επαναστάτη δεν έλαβαν ποτέ τα όπλα και πολεμοφόδιαα που τους είχαν υποσχεθεί.

Η μάχη της Κρήτης, λοιπόν, διατηρεί μια σημαντική θέση στις επετείους της πολεμικής ιστορίας της Νέας Ζηλανδίας.

Η ιστορία της μάχης της Κρήτης (...) μπορεί να είναι μια από τις κληρονομιές του λαού μας. Αυτό γράφτηκε από τον Howard Kippenberger, ο οποίος ήταν ανώτερος αξιωματικός και επικεφαλής του έργου συγγραφής της επίσημης Νεοζηλανδικής πολεμικής ιστορίας. Μια επίσημη ιστορία ακούγεται σαν μια στεγνή ανιαρή αφήγηση. Αλλά το έργο συγγραφής της επίσημης πολεμικής ιστορίας στη Νέα Ζηλανδία ήταν μια μαζική προσπάθεια που περιλάμβανε ραδιοφωνικές εκπομπές και άρθρα εφημερίδων που επεδίωκαν τις αφηγήσεις εμπειριών των βετεράνων. Χιλιάδες αντίτυπα των επίσημων πολεμικών ιστοριών διενεμήθηκαν σε ολόκληρη τη Νέα Ζηλανδία. Ακόμη και σήμερα κάποιος θα μπορούσε να δει την επιροή της από το γεγονός ότι περίπου 50 τόμοι είναι διαθέσιμοι δωρεάν στο διαδύκτιο από ένα από τα πανεπιστήμια της Νέας Ζηλανδίας. Και από όλα αυτά, ο τόμος του Dan Davin για την Κρήτη κατέχει περίοπτη θέση.

Σήμερα, η σπουδαιότητα της επαιτείου της μάχης της Κρήτης είναι εμφανής στη Νέα Ζηλανδία. Μπορεί να το παρατηρήσει κάποιος στις κυβερνητικές ιστοσελίδες, αρχιακά φυλλάδια,και δημόσιες δηλώσεις που γίνονται από πολιτικούς και από ομάδες βετεράνων και στρατιωτικών. Κάθε Μάιο γίνονται επισκέψεις στην Κρήτη από επισήμους και τις οικογένειες βετεράνων.

 

(Ο Δρ Χρήστος Ν. Φίφης είναι επίτιμος ερευνητής στη Σχολή Ιστορίας και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου La Trobe της Μελβούρνης)

 

 

 

The Cyprus
 News Agency



Lapithos

 
Designed & Developed by Michael Ppiros
  COPYRIGHT 2010 Greek Community Tribune All Rights Reserved