THE ONLY GREEK NEWSPAPER PUBLISHED IN SOUTH AUSTRALIA ENGLISH ΕΛΛΗΝΙΚΑ  
   

Αρχική Σελίδα

Διεθνή

Ελλάδα

Κύπρος

Αυστραλία

Παροικιακά

Αθλητικά

Άρθρα - Απόψεις

Πολιτισμός

Ιστορία

Υγεία

Επιστίμη

Αρχείο

Ανακοινώσεις

Ποιοί Είμαστε

Επικοινωνία

Σύνδεσμοι

Φωτογραφίες

Βίντεο

 

 


Renmark Paringa Council


Ραδιοφωνικο ιδρυμα Κυπρου


Ελληνικη Ραδιοφωνια τηλεοραση

 

 

 

Οι αγώνες των Σουλιωτών και η Ελληνική Επανάσταση
 

Toυ Χρήστου Φίφη
Drymon9@gmail.com
ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ
 

Οι αγώνες του Σουλίου σημειώθηκαν πολύ πριν το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η περιοχή του Σουλίου τα Σουλιωτοχώρια, είναι άγρια και ορεινή. Βρίσκεται νοτιοανατολικά του νομού Ιωαννίνων, νότια του ποταμού Αχέροντα, ανατολικά της Πάργας και βόρεια του νομού Πρεβέζης. Τα κύρια χωριά είναι εφτά αλλά με τα ευρύτερα παρασουλιώτικα χωριά στα μέσα του 18ου αιώνα έφταναν τα 60 χωριά και τις 12.000 κατοίκους. ΄Ηταν ορθόδοξοι Αλβανικής καταγωγής -Αρβανίτες η κύρια γλώσσα τους ήταν τα Αρβανίτικα αλλά μιλούσαν και τα Ελληνικά. Η εθνική τους συνείδηση ήταν Ελληνική και τελικά αποτέλεσαν μία από τις κυριότερες δυνάμεις κρούσης που άρχισε την Ελληνική επανάσταση του 1821. Το άλλο όνομα του Σουλίου ήταν Κακοσούλι, δηλαδή το τρομερό Σούλι.
Οι Σουλιώτες θεωρείται ότι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή προερχόμενοι από την Αλβανία, γύρω στον 15ο αιώνα. ΄Ηταν ορθόδοξοι, φοβεροί υπερασπιστές της ελευθερίας τους. Φαίνεται να επέλεξαν αυτή την περιοχή γιατί ήταν ορεινή και δυσπρόσιτη στα τουρκικά στρατεύματα. Από τα μέσα του 17ου αιώνα βρίσκονταν σε διαρκείς εχθροπραξίες με τους πασάδες των Ιωαννίνων. Αναφέρονται τέτοιες συγκρούσεις κατά περιόδους 1684-89, 1754, 1769-1772 και πάντοτε οι Σουλιώτες ήταν οι νικητές. Σύμφωνα με τον Χριστόφορο Περαιβό, τον νεαρό σύντροφο του Ρήγα Φεραίου που το 1798 ξέφυγε τον θάνατο, λόγω του νεαρού της ηλικίας και της Γαλλικής του υπυκουότητας, το μοναδικό επάγγελμα των Σουλιωτών ήταν τα όπλα. Από τα παιδικά τους χρόνια, με αυτά έτρωγαν, κοιμούνταν και ξυπνούσαν και επίσης πολλές γυναίκες έφεραν όπλα και πολεμούσαν.
Τα πράγματα άρχισαν να δυσκολεύουν μετά το 1789 όταν ηγεμόνας των Ιωαννίνων αναδείχθηκε ο περιώνυμος Τουρκοαλβανός Αλή Πασάς ο Τεπελενλής. Αρχικά τα στρατεύματα του Αλή νικήθηκαν.
Ο Αλη Πασάς έβαλε ως στόχο του να καταστρέψει την ανεξαρτησία των Σουλιωτών. Το 1792 οι Σουλιώτες ήταν περίπου 450 οικογένειες διαιρημένοι σε 19 φάρες -σόγια- και 1500 πολεμιστές. Στον πόλεμο του Ιουλίου του 1792 περίπου 2500 Τουρκοαλβανοί σκοτώθηκαν στη μάχη της Κιάφας αλλά και οι Σουλιώτες έχασαν τον Λάμπρο Τζαβέλα που τραυματίστηκε θανάσιμα. Πέθανε το 1745, 3 χρόναι αργότερα.
Η ιστορία του Λάμπρου Τζαβέλα είναι ότι στάλθηκε με 70 άλλους Σουλιώτες να βοηθήσει τον Αλή στη μάχη εναντίον των ατάκτων του Αργυρόκαστρου. Ο Αλής με δόλο τους συνέλαβε, κράτησε τον γιο του Λάμπρου, Φώτο, και άλλους ως ομήρους και έστειλε τον Λάμπρο στο Σούλι να πείσει τους Σουλιώτες να παραδοθούν στον Αλή Πασά. ΄Οταν ο Λάμπρος έφτασε στο Σούλι μίλησε στους Σουλιώτες ότι θα πρέπει να συνεχίσουν τον αγώνα κατά του Αλή και έστειλε ένα γράμμα στον Πασά των Ιωαννίνων ότι χαίρεται που ξεγέλασε έναν δόλιο τύρανο και ότι μπορεί να σκότωνε το γιο του αλλά οι Σουλιώτες θα συνέχιζαν τον αγώνα. Σύμφωνα με τον ιστορικό της Ελληνικής Επανάστασης George Finlay η επίθεση του Αλή το 1792 απέτυχε παντελώς και ο Αλής αναγκάστηκε να γυρίσει βιαστικά στα Γιάννινα.
Οι επόμενες εχθροπραξίες άρχισαν το 1799. Τον Ιούνιο-Ιούλιο του 1800 ο Αλή Πασάς οργάνωσε νέα εκστρατεία κατά των Σουλιωτών. Το 1801 οι Σουλιώτες περιήλθαν σε δεινή θέση εξαιτίας της έλλειψης τροφίμων και εφοδίων. Αποφασίστηκε τα γυναικόπεδα να σταλούν στην Πάργα και από εκεί στην Κέρκυρα όπου την περίοδο εκείνη υπήρχαν οι Ρώσοι. Ο Αλής εκτός από τον πόλεμο χρησιμοποίησε και την πανουργία του. Προσπάθησε να δελεάσει τους αρχηγούς των διαφόρων οικογενειών με υποσχέσεις ότι θα τους εγκαθιστούσε σε πιο έφορες περιοχές ή με χρήματα και επίσης με απειλές. Μεταχειρίστηκε επίσης την επίσημη Εκκλησία. Πίεσε τους Δεσποτάδες να αποκηρύξουν τους Σουλιώτες. Ο Ιγνάτιος, Μητροπολίτης της ΄Αρτας εξέδωσε εγκύκλιο με τον εκφοβισμό ότι όποιος βοηθεί τους Σουλιώτες θα είναι αφορισμένος.
Για λίγο η προμήθεια εφοδίων από ένα Γαλλικό πλοίο στην Πάργα απάλυνε το πρόβλημα αλλά το 1803 η θέση των Σουλιωτών κατέστη απελπιστική λόγω της πείνας και των βομβαρδισμών του πυροβολικού. Στη θέση των πολεμιστών επήλθε διχασμός. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1803 οι Αθανάσιος Κουτσονίκας και Πήλιος Γούσης εγατέλειψαν την άμυνα και προσχώρησαν στον Αλή. Οι άλλοι αρχηγοί, όμως, αποφάσισαν να συνεχίσουν τον αγώνα. Στις 7 Δεκεμβρίου 1803 έπεσαν τα οχυρά Κιάφα και Κούγκι. ΄Ενας καλόγηρος, ο Σαμουήλ αποφάσισε να μην παραδώσει τα πολεμοφόδια στους Τουρκοαλβανούς, έβαλε φωτιά και ανατινάχτηκε μαζί με τα πολμοφόδια, το μοναστήρι και πολλούς εχθρούς. Ο Αλή Πασάς δεν τήρησε τους όρους της παράδοσης των Σουλιωτών της 8ης Δεκεμβρίου 1803.
Σύμφωνα με τον Finlay στη μάχη του Ζαλόγκου 25 Σουλιώτες σκοτώθηκαν, 150 αιχμαλωτίστηκαν και 6 άνδρες και 22 γυναίκες έπεσαν από τους βράχους του Ζαλόγκου για ν αποφύγουν την αιχμαλωσία.
΄Ενα τμήμα Σουλιωτών με τον Μπότσαρη κατάφεραν να καταφύγουν στην Πάργα που τότε ήταν υπό ρωσική κατοχή και από εκεί στην Κέρκυρα Πολλοί κατατάχτηκαν στο Ρωσικό στρατό και έλαβαν μέρος σε εκστρατείες στη Νεάπολη το 1805, στην Τένεδο και τη Δαλματία το 1806 και στην υπεράσπιση της Λευκάδας εναντίον της επίθεσης από τον Αλή Πασά το 1807.
Το 1807 με τη Συνθήκη της Τιλσιτ τα Εφτάνησα από τους Ρώσους περιήλθαν στους Γάλλους και το 1814 από τους Γάλλους στους ΄Αγγλους.
Πολλοί Σουλιώτες έγιναν μέλη της Φιλικής Εταιρείας.
Το 1820 ο Σουλτάνος στράφηκε κατά του ανυπόταχτου Αλή Πασά και οι Σουλιώτες εκμεταλλεύτηκαν το γεγονός για να επανέλθουν στο Σούλι. Στην αρχή συμμάχησαν με τον Αλή και τον Δεκέμβριο του 1820 επέστρεψαν στο Σούλι. Αργότερα πήγαν με τα στρατεύματα του Σουλτάνου αλλά τα στρατεύματα αυτά, μετά την εξουετέρωση του Αλή Πασά, τους εξεδίωξαν από το Σούλι.
Ο πόλεμος μεταξύ του Σουλτάνου και του Αλή Πασά έδωσε την ευκαιρία στη Φιλική Εταιρεία ν αρχίσει τα σχέδιά της για την επανάσταση του 1821. Οι Σουλιώτες ήταν από τα πρώτα ένοπλα σώματα που μπήκαν στον επαναστατικό αγώνα και πολλοί είναι οι διάσημοι οπλαρχηγοί μεταξύ των οποίων ο Μάρκος Μπότσαρης, ο Κίτσος Τζαβέλας και άλλοι. Οι Σουλιώτες αποτέλεσαν στο Μεσολόγγι το ένοπλο σώμα του Λόρδου Βύρωνα.
Το Σούλι, όμως, μετά και την πρώτη απελευθέρωση της Ελλάδας παρέμεινε υπόδουλο μέχρι την απελευθέρωση της Ηπείρου το 1913.
Πηγές
George Finlay, History of the Greek Revolution, Zeno, London, 1971.
Διαδίκτυο

(Ο Δρ Χρήστος Ν. Φίφης είναι επίτιμος ερευνητής στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου La Trobe)

 

http://www.greektribune.com.au/greek.htm

Παροικιακό Βήμα

 

 

   
Designed & Developed by Michael Ppiros
  COPYRIGHT 2010 Greek Community Tribune All Rights Reserved