THE ONLY GREEK NEWSPAPER PUBLISHED IN SOUTH AUSTRALIA ENGLISH ΕΛΛΗΝΙΚΑ  
   

Αρχική Σελίδα

Διεθνή

Ελλάδα

Κύπρος

Αυστραλία

Παροικιακά

Αθλητικά

Άρθρα - Απόψεις

Πολιτισμός

Ιστορία

Υγεία

Επιστίμη

Αρχείο

Ανακοινώσεις

Ποιοί Είμαστε

Επικοινωνία

Σύνδεσμοι

Φωτογραφίες

Βίντεο

 

 


Renmark Paringa Council


Ραδιοφωνικο ιδρυμα Κυπρου


Ελληνικη Ραδιοφωνια τηλεοραση

 

 

Μέσα από τη χοάνη της ιστορίας

Οι Κόπτες της Αιγύπτου

Του Χρήστου Ν. Φίφη

Drymon9@gmail.com

Φεβρουάριος 2011

Πρόσφατα, την Πρωτοχρονιά του 2011, σημειώθηκαν τρομακτικά επεισόδια σε μια Κοπτική εκκλησία της Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο,με 23 νεκρούς και περισσότερους από 90 τραυματίες. Δεν ήταν κάτι το μεμονομένο, οι Κόπτες αντιμετωπίζουν στην Αίγυπτο διακρίσεις και διώξεις. Για να αντιληφθούμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν είναι καλύτερα να δούμε την ιστορική τους εξέλιξη, αντί να σταθούμε στο γεγονός ότι έγινε μια τρομοκρατική πράξη από κάποια φανατική ισλαμιστική οργάνωση.

 

Οι Κόπτες της Αιγύπτου έχουν μια αρχαία ιστορία. Στην πραγματικότητα αυτοί είναι οι απόγονοι των Αρχαίων Αιγυπτίων, με μια ιστορική διαδρομή 5.000 χρόνων. Μετά την κατάκτησή τους από το Μέγα Αλέξανδρο, ο Αλέξανδρος έκτισε την Αλεξάνδρεια και οι Αιγύπτιοι αποτέλεσαν το Ελληνικό βασίλειο της Αιγύπτου, με γενάρχη τον Πτολεμαίο, στρατηγό του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το 30 π. Χ., επί βασιλείας της Κλεοπάτρας, η Αίγυπτος καταλήφθηκε από τους Ρωμαίους και έγινε Ρωμαϊκή επαρχία.

 

Οι Αιγύπτιοι, στην Ελληνιστική περίοδο, υιοθέτησαν το ελληνικό αλφάβητο με την προσθήκη μερικών ακόμη γραμμάτων για πρόσθετους γλωσσικούς ήχους που είχε η γλώσσα τους. Αυτό είναι το Κοπτικό Αλφάβητο, που όπως το Ελληνικό διαβάζεται από τα αριστερά προς τα δεξιά. Το όνομα Κόπτης προήλθε από τη συγκοπή της λέξης Αιγύπτιος Αιγύπτης και αρχικά σήμαινε την εθνότητα, όχι το θρησκευτικό δόγμα.

 

Οι Κόπτες λοιπόν είναι οι ντόπιοι κάτοικοι της Αιγύπτου και είναι από τους πρώτους πληθυσμούς της Ρωμαικής Αυτοκρατορίας που ασπάστηκαν το Χριστιανισμό, περί το 60 μ. Χ. Σύμφωνα με την προφορική παράδοση το Χριστιανισμό τον δίδαξε και τον διέδωσε στην Αίγυπτο ο ΄Αγιος Μάρκος ο Ευαγγελιστής. Οι Αιγύπτιοι που υπάγονταν στο Πατριαρχείο της Αλεξάνδρειας ήταν από τους πιο ζηλωτές της νέας θρησκείας και είναι αυτοί που άρχισαν το ασκητικό και μοναστικό κίνημα. Γνωστά πρόσωπα και γεγονότα από την Χριστιανική Αλεξάνδρεια ήταν η αίρεση του Αρείου, ο Άγιος Αντώνιος, ο ΄Αγιος Αθανάσιος, ο Κλήμης, ο Ωριγένης και η επίθεση των φανατικών Χριστιανών κατά της φιλοσόφου Υπατίας το 415 μ. Χ. που οδήγησε στη δολοφονία της.

 

Βαθμηδόν φαίνεται ότι άρχισαν κάποιες προστριβές με το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης και το 451 μ. Χ στην 4η Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας ο Πατριάρχης της Αλεξάνδρειας καταδικάστηκε και αφορίστηκε ως αιρετικός και οι Κόπτες οπαδοί του ως αιρετικοί μονοφυσίτες. Κατηγορήθηκαν ότι δίδασκαν και πίστευαν στη μία μόνο φύση του Χριστού, τη θεία και όχι την ανθρώπινη, δηλαδή το αντίθετο από την αίρεση του Αρείου. Πίστευαν ότι η θεία φύση του Χριστού υπερτέρησε και απορρόφησε την ανθρώπινη. ΄Εμφανώς, ήταν διαφωνίες για πολύ λεπτά ζητήματα που τελικά οδήγησαν σε σχίσμα. Εντούτοις οι κύριοι λόγοι φαίνεται να ήταν πολιτικοί. Οι Βυζαντινοί φαίνεται να επιθυμούσαν πιο περιορισμένο κύρος και ρόλο για το Πατριαρχείο της Αλεξάνδρειας. Οι Κόπτες, όμως, παρέμειναν πιστοί στον Κόπτη πατριάρχη τους και η Κωνσταντινούπολη δημιούργησε στην Αλεξάνδρεια νέο Ορθόδοξο Πατριαρχείο. ΄Ετσι από το 451 μ. Χ. στην Αλεξάνδρεια υπήρχε το Πατριρχείο των Κοπτών και το Ορθόδοξο Βυζαντινό Πατριαρχείο, του οποίου ο Πατριάρχης διοριζόταν από τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα. Το Κοπτικό Πατριαρχείο αντιπροσώπευε την πλειοψηφία του ντόπιου πληθυσμού, και συχνά αντιμετώπιζε τους διωγμούς των Βυζαντινών. Η Αίγυπτος εξακολούθησε να είναι επαρχία του Βυζαντίου.

 

Το 640 μ. Χ. 4000 Άραβες εισέβαλαν στην Αίγυπτο, οι οποίοι αργότερα ενισχύθηκαν και το 641 κατέλαβαν την Αλεξάνδρεια. Οι ντόπιοι δεν φαίνεται να προέβαλαν αντίσταση γιατί δυσανασχετούσαν κατά των Βυζαντινών για τη μεγάλη φορολογία και τους θρησκευτικούς διωγμούς. Το 645 μ. Χ. οι Βυζαντινοί ανακατέλαβαν την Αλεξάνδρεια αλλά το επόμενο έτος 646 οι ΄Αραβες κατέλαβαν την πόλη οριστικά. Οι ΄Αραβες αρχικά ήταν πάντα μια μειοψηφία που το κύριο όπλο τους ήταν η θρησκεία τους, η γλώσσα τους και η διακυβέρνηση.. Οι Κόπτες υποχρεώνονταν, όπως στην Οθωμανική Τουρκία οι Χριστιανοί, να πληρώνουν στην Αραβική διοίκηση, ένα ειδικό χαράτσι. ΄Οσοι προσηλυτίζονταν στον Μουσουλμανισμό ή παντρεύονταν Μουσουλμάνους ενώνονταν στην Μουσουλμανική κουλτούρα. ΄Οπως και στην Οθωμανική Τουρκία, σχεδόν ποτέ δεν συνέβαινε το αντίθετο. ΄Ετσι από τον 7ο αιώνα μέχρι το 12ο η Αίγυπτος μεταβλήθηκε από έναν κυρίως Κοπτικό λαό σε έναν κυρίωςΜουσουλμανικό. Κάτι παρόμοιο με ότι συνέβηκε με τους Μικρασιατικούς λαούς, μετά την κατάληψή τους από τους Σελτζούκους Τούρκους μετά το 1071 μ. Χ..

 

Το 1174 την Αίγυπτο την κατέλαβε ο Κούρδος στρατηγός Σαλαντίν, που δημιούργησε τη δική του δυναστεία, και το 1515 οι Οθωμανοί Τούρκοι. Το 1798 την κατέλαβε ο Μέγας Ναπολέων, το 1805 ο Αλβανός Μοχάμετ ΄Αλι και το 1889 οι ΄Αγγλοι. Από την εποχή του Μοχάμετ ΄Αλι οι Κόπτες απέκτησαν ίσα δικαιώματα με τους Μουσουλμάνους.

 

Μετά την επανάσταση του Νάσερ το 1952, όμως, η κατάσταση των Κοπτών άρχισε να χειροτερεύει. Οι Άραβες που ήταν αρχικά μια μειοψηφία, που βαθμηδόν όμως, μέσα στους αιώνες, επέβαλαν τη θρησκεία τους, τη γλώσσα τους και τη κουλτούρα τους, ήταν πια η μεγάλη πλειοψηφία. Μέσα στους αιώνες όλο και περισσότεροι Κόπτες, είτε λόγω μικτών γάμων, είτε για ν αποφεύγουν την πρόσθετη φορολογία, είτε για να εξασφαλίσουν κάποια εργασία στη διοίκηση, ασπάζονταν τον Μουσουλμανισμό και σήμερα οι Κόπτες είναι μόνο το 10% από τα 83 εκατμμύρια των Αιγυπτίων. Η γλώσσα της εκπαίδευσης και της διοίκησης ήταν τα Αραβικά και βαθμηδόν οι Κόπτες υιοθέτησαν την Αραβική. Σήμερα σε όλους τους τομείς μεταχειρίζονται την Αραβική. Η λειτουργία στις εκκλησίες τους γίνεται στην Κοπτική αλλά, για να γίνεται κατανοητή από τις νέες γενιές, μεταχειρίζονται και την Αραβική.

 

Το Αιγυπτιακό κράτος κάνει συχνά διακρίσεις στους Κόπτες, δεν τους δίνουν εύκολα άδειες για το χτίσιμο ναών και υφίστανται άλλες διακρίσεις από τη γραφεοκρατία και, επίσης, στο χώρο εργασίας. Ελάχιστοι Κόπτες υπάρχουν σε θέσεις εξουσίας και δημόσιας επιρροής. Συχνά υφίστανται διάφορες πιέσεις και διώξεις, ακόμη και τους γίνονται και δολοφονικές επιθέσεις στις εκκλησίες τους ή τα μαγαζιά τους, από οργανώσεις φανατικών μουσουλμάνων, χωρίς πραγματικά να έχουν την προστασία της Αιγυπτιακής κυβέρνησης. Ο Πρόεδρος Μουμπάρακ στην πρόσφατη επίθεση είπε ότι αυτή ήταν πιθανόν δάκτυλος των ξένων που θέλουν να δημιουργήσουν προβλήματα στην Αίγυπτο. Αυτό είναι μια εύκολη δικαιολογία γιατί οι επιθέσεις κατά των Κοπτών δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία, είναι κάτι που συμβαίνει για δεκαετίες και αιώνες.

 

΄Ετσι πολλοί Κόπτες ασπάζονται τον Μουσουλμανισμό - υπολογίζεται ότι 100-200 άτομα κάθε εβδομάδα ασπάζονται τον Μουσουλμανισμό ή αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την Αίγυπτο. Αυτό που βλέπουμε στην πραγματικότητα είναι ότι τόσο οι Κόπτες, όσο και οι Μουσουλμάνοι είναι στη μεγάλη τους πλειοψηφία απόγονοι των Αρχαίων Αιγυπτίων με ένα μικρό μέρος Αράβων που οι πρόγονοί τους ήρθαν από την Αραβία. Είναι ο ίδιος λαός και η διαφορά τους είναι μόνο στη θρησκεία, σήμερα δεν υπάρχει ούτε διαφορά γλώσσας. Η αλλαγή συντελέστηκε μέσα στο διάβα πολλών αιώνων. Οι ΄Αραβες επέβαλαν τη θρησκεία τους, τη γλώσσα τους και την κουλτούρα τους. Σήμερα οι Κόπτες στην Αίγυπτο είναι όπως οι Χριστιανοί στην Τουρκία μετά την κατάκτησή τους από τους Τούρκους - ξένοι στην ίδια την πατρίδα τους, που συχνά αναγκάζονται από μερικούς φανατικούς Μουσουλμάνους συμπατριώτες τους, ή ν αλλάξουν θρησκεία ή να εγκαταλείψουν τη χώρα τους για πάντα.

 

(Ο Δρ Χρήστος Ν. Φίφης είναι επίτιμος ερευνητής στη Σχολή Ιστορίας και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου La Trobe).

 

 

 

The Cyprus
 News Agency



Lapithos

 
Designed & Developed by Michael Ppiros
  COPYRIGHT 2010 Greek Community Tribune All Rights Reserved