1. Η παρουσία της Τουρκίας στην ιεραρχία του ΝΑΤΟ

Ένας μικρός, αλλά ουσιαστικός αντικατοπτρισμός της αναβάθμισης της Τουρκίας στις νατοϊκές δομές λήψης αποφάσεων, ξεκινά με την «σεναριολογία» που συνόδευσε την παρουσία της αποστολής από την Άγκυρα στο Σικάγο και η οποία επικεντρώθηκε στις προοπτικές ανάληψης της ηγεσίας του ΝΑΤΟ από Τούρκο αξιωματούχο. Σύμφωνα με την εν λόγω «σεναριολογία», το βάθεμα της κρίσης στην Ευρώπη σε συνδυασμό με την σταδιακή αναβάθμιση της Ασίας στις παγκόσμιες ισορροπίες, αποτελούν δεδομένα ενίσχυσης της τουρκικής παρουσίας, ενίσχυση που στα αμέσως επόμενα χρόνια θα επιβάλλει την παρουσία Τούρκου Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ .

Καθόλου τυχαίο το άρθρο του πρώην Πρέσβη των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Nicholas Burns, στην εφημερίδα Chicago Tribune, με το οποίο αφού ανέλυε την σημασία της ενίσχυσης των σχέσεων ΗΠΑ-Ευρώπης για την υλοποίηση των αμερικανικών στόχων στην Ασία, υπογράμμισε ότι η συμμαχία θα πρέπει πλέον να σκεφτεί το ενδεχόμενο Τούρκου Γενικού Γραμματέα μέσα στα επόμενα ιδιαίτερα κρίσιμα δέκα χρόνια . Τα δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, συνδυάζοντας τα πιο πάνω με τα σενάρια των προεδρικών εκλογών στην Τουρκία, ανέφεραν ότι η πιθανή λήξη της θητείας του Γκιούλ το 2014, μπορεί να διευκολύνει την μετακίνησή του στην ηγεσία του ΝΑΤΟ . Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που το όνομα του Τούρκου Προέδρου βλέπει το φως της δημοσιότητας ως μια ισχυρή μελλοντική υποψηφιότητα σε διεθνείς οργανισμούς .

Πέραν όμως της προώθησης τουρκικής υποψηφιότητας στην ηγεσία του ΝΑΤΟ κυρίως από τα ΜΜΕ, η Άγκυρα κατάφερε να ισχυροποιήσει με ουσιαστικό τρόπο τη θέση της σε σημαντικά ζητήματα, εντός της νατοϊκής ιεραρχίας. Συγκεκριμένα, η Σύνοδος Κορυφής αποφάσισε την αύξηση του «κότα αστέρων» της Τουρκίας σε 10 . Σε πρακτικό επίπεδο αυτό σημαίνει την αύξηση της παρουσίας υψηλόβαθμων Τούρκων αξιωματικών στην στρατιωτική ιεραρχία του ΝΑΤΟ. Όπως διαφαίνεται η Τουρκία, μετά την ανάληψη θέσης Βοηθού Γενικού Γραμματέα, θα επιδιώξει τα αμέσως επόμενα χρόνια την αναβάθμιση της παρουσίας της στο βαθμό του στρατηγού σε θέσεις οικονομικού και στρατιωτικού σχεδιασμού της συμμαχίας .

Επιπλέον, η Σύνοδος Κορυφής αποφάσισε και επίσημα την μεταφορά της αντιπυραυλικής ασπίδας υπό τον πλήρη έλεγχο του ΝΑΤΟ. Στο πλαίσιο αυτό, η Τουρκία γίνεται βασικό κομμάτι του εν λόγω μηχανισμού με τα ραντάρ στην περιοχή Μαλάτιας, αλλά και με την παρουσία Τούρκου στρατηγού στη θέση του υπαρχηγού στο αρχηγείο της αντιπυραυλικής ασπίδας στη Γερμανία . Η απόφαση της Τουρκίας για συμμετοχή στην αντιπυραυλική ασπίδα – ένα από τα σημαντικότερα σχέδια ηγεμονίας της συμμαχίας – ξεφεύγει των «απλών» στρατιωτικών και τεχνικών θεμάτων. Σε πρώτο επίπεδο, με την κίνηση της αυτή, η Άγκυρα επιθυμεί να επιβεβαιώσει τον στρατηγικό ρόλο που θέλει να παίξει στην επέκταση του νατοϊκού άξονα προς την Ανατολή, ιδιαίτερα σε μια πολύ κρίσιμη συγκυρία . Σε δεύτερο επίπεδο, φαίνεται ότι η κυβέρνηση Έρντογαν δεν αντιλαμβάνεται πλέον το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στη βάση των "προθέσεων" της Τεχεράνης, αλλά στη βάση των "δυνατοτήτων και ικανοτήτων" μέσα σε ένα περιβάλλον αλλαγών στην ευρύτερη Μέση Ανατολή . Με άλλα λόγια, η απόφαση της Τουρκίας για αναβαθμισμένη συμμετοχή στην δομή της αντιπυραυλικής ασπίδας, σχετίζεται και με την επιδίωξη ηγεμονικού ρόλου στην περιοχή, η κατάκτηση του οποίου περνά μέσα και από την εξισορρόπηση ισχύος με το Ιράν.